अडगळ

ते म्हातारा म्हातारी खालच्या मजल्यावर राहतात. वरच्या मजल्यावर त्यांचं एकुलतं एक पोरगं, सूनबाई आणि ४-५ वर्षांची एक गोंडस परी.! गावातली जागा तशी अडगळीची, म्हणून म्हाता-याने काही वर्षांपूर्वी शेताचा एक तुकडा विकून गावाबाहेर ऐसपैस जागा घेऊन दुमजली घर बांधलं. तेव्हा ही म्हाता-याचा हट्ट होता की, गावातील घराप्रमाणेच इथंही एकच चूल मांडू, पण का कुणास ठाऊक म्हाता-याच्या पोराने ऐकलं नाही. तसा म्हाता-यानेही जास्त विरोध न करता, पोराच्या मनाप्रमाणे सारं बांधकाम केलं. कारण ही सगळं खटपट शेवटी कुणासाठी, आपल्या पोटच्या पोरासाठी, त्याच्या सुखासाठीच ना, असा विचार म्हाता-याने केला होता. म्हाता-याची शाळेची पाटी तशी कोरीच, इनमिन दुसरी वगैरे शिकलेला. त्यामानाने म्हातारी त्याकाळची मॅट्रिक, म्हणजे सातवी वगैरे काहीतरी उत्तीर्ण. तरीही लग्नानंतर पुढे काहीही करू न शकल्यामुळे फक्त चूल आणि मूल यात अडकलेली. म्हातारा गावातीलच एका मिलमध्ये कामाला होता. ती मिल बंद पडल्यावर शेती एके शेती इतकंच सुरू होतं. शेती पावसावर अवलंबून, त्यामुळे वर्षभर उधारी उसनवारी आणि मग वर्षाकाठी एकदाच सगळ्यांचं देणं भागवायचं वगैरे. तरीही म्हाता-याने या सगळ्याची झळ कधी घरापर्यंत येऊ दिली नाही. पोरगं एकुलतं एक, घरची परिस्थितीही बेताचीच तरीही, त्याच्या संगोपनात म्हातारा म्हातारी कधी काही कमी पडू द्यायचे नाहीत. पण पोरं बुध्दीने तसं बेताचच होतं. म्हातारी खूप काळजी करायची की, आपल्या पोराचं पुढे कसं व्हायचं.? पण म्हातारा तिला नेहमीच धीर द्यायचा अन् म्हणायचा की, त्याचा बाप अजून जित्ता आहे, सगळं नीट पार पाडणार.
पोरगं कसंबसं दहावी पर्यंत आलं, पण तिथून पुढे काही केल्या गाडी जाईचना. ब-याचदा ऑक्टोबर - मार्च वगैरे झालं, तरीही योग जुळून येईना. पोरगं तसं तब्येतीने एकदम मजबूत, पण आधीपासूनच त्याचा शेतीकडे कल नव्हताच. म्हातारा म्हातारी दोघेच शेती पहायचे. बहुतेक तेव्हा नुकतंच ते मोबाईलचं फॅड आलं होतं. चायनीज मोबाईलनी पार खेड्यापाड्यापर्यंत शिरकाव केला होता. तसलचं एक डबडं घेऊन पोरगं दिवसभर लोळत असायचं. म्हाता-याने ओळखीच्या एखाद्या चांगल्या ठिकाणी आपल्या पोराला कामाला लावायचा तसा खूप प्रयत्न केला, पण पोराला तसं काम नको होतं. दुपारी घरी येऊन, मस्त जेवून, तासभर डुलकी काढून, मग परत कामावर जावं, पोरगा अशा प्रकारच्या कामाच्या शोधात होता. या काळात गल्लीतल्या मित्रांच्या संगतीने मिळेल ते काम करून तो किरकोळ पैसे मिळवत होता आणि खर्चतही होता. म्हातारा म्हातारी आपलं घर आणि शेती पाहण्यात मग्न. असेच दिवसामागून दिवस आणि वर्षामागून वर्षे जात होती. पोराला आता त्याच्या मनासारखं काम ही मिळालं होतं. गावातल्या गावात मेडिकलला औषधं वाटत फिरणं. ड्युटी सकाळी दहा ते दुपारी दोन, आणि पुन्हा दुपारी चार ते संध्याकाळी सात वाजेपर्यंत. म्हाता-याच्या पोराच्या शिक्षणाच्या मानाने तो आता ब-यापैकी चांगलंच कमवत होता. आता म्हातारा म्हातारीला आपल्या पोराच्या लग्नाचे ध्यान लागले होते. म्हातारीला मुलींची लय हौस आणि कौतुक. त्यामुळे कधी एकदाची घरात सूनबाई येते, असं म्हातारीला झालं होतं. म्हातारा म्हातारी निवांत बसून असले की हीच स्वप्नं रंगवत असायची. सूनबाई आली की  तिच्यासाठी हे करू, ते करू, तिला अगदी आपल्या लेकीसारखं वागवू वगैरे वगैरे. शेवटी एकदाचं स्थळं वगैरे पाहणं सुरू झालं. दोन एकर शेती, गावात स्वत:च छोटंसं घर आणि एकुलतं एक पोरगं, त्यामुळे सगळं काही पटकन जुळूनही आलं. म्हातारा म्हातारी ज्या क्षणाची वाट पाहत होते, तो क्षण आला एकदाचा. आली एकदाची त्यांची सूनबाई. आता म्हातारा म्हातारी निवांत सुखाचे दिवस पाहणार होते. सूनबाई सोबत दिवसभर गप्पा टप्पा करणार होते. नातवंडांना सोबत घेऊन बालपण पुन्हा एकदा जगणार होते.
गावातलं घर तसं अडगळीचं. एका ओळीत तीन खोल्या. दोन कौलारू आणि एक पत्र्याचं शेड. एक स्वंयपाक खोली, त्याला लागूनची खोली आता सूनबाईंची बेडरूम झाली, आणि म्हातारा म्हातारी अगदी आनंदाने त्या पत्र्याच्या शेडमध्ये झोपू लागले. नेहमी प्रमाणे म्हातारा म्हातारीचं एकमेकांशी ठरलेलं ते एकच वाक्य, ही सगळं खटपट शेवटी कुणासाठी, आपल्या पोटच्या पोरासाठी, त्याच्या सुखासाठीच ना.!
आता म्हातारा एकटाच शेताकडे जाऊ लागला. सकाळी म्हातारी त्याला दोन भाकरी बांधून द्यायची. मग तो थेट संध्याकाळीच घरी परतायचा. म्हाता-याचं पोरगं दुपारी जेवायला येऊन तासभर डुलकी काढून पुन्हा कामावर निघून जायचं आणि सात आठला परतायचं. म्हातारी आणि सूनबाई दोघीच घरी असायच्या. असेच दिवसामागून दिवस आणि वर्षामागून वर्षे जात होती. घरात अजूनही पाळणा हलत नव्हता. म्हातारा ही आता पार खचून गेला होता. त्याला आता पहिल्या सारखं शेतीचं काम होत नव्हतं. घरचं दूषित वातावरण ही सतत म्हाता-याच्या जिव्हारी लागत रहायचं. कारण इतकी वर्षे होऊन ही सूनबाई अजूनही म्हातारा म्हातारीला आपलं मानत नव्हती, वाईटसाईट काही बोलायची नाही, पण आपुलकीनेही वागवत नव्हती. फक्त आपला नवरा आणि आपण, यातच काय ते तिचं सुख सामावलं होतं. कधीतरीच म्हातारा म्हातारी सोबत जेवायची, नाहीतर फक्त आणि फक्त नव-याच्या वाटेला डोळे लावून बसायची. म्हातारा म्हातारी टिव्ही पाहत असले की सूनबाई पहायची नाही, ते ज्या खोलीत असतील तिथं बसायची नाही, म्हाता-याने आवडीने काही खायला आणलं की खायचं नाही किंवा काही विचारलं तरी नीट उत्तर द्यायचं नाही. यातून म्हातारा म्हातारीला आता एक गोष्ट लक्षात आली होती की, या घरासारखेच आपणही आता अडगळ झालो आहोत. आपण काहीतरी केलं पाहिजे, आपण काहीतरी केलं पाहिजे, हा विचार म्हातारा म्हातारीला स्वस्थ बसू देत नव्हता. म्हणून मग एकदा म्हाता-याने पोराला विचारलं की, हे घर पाडून, एखादं बॅंक प्रकरण करून, इथं नवीन घर बांधूयात का.? पण पोरानं साफ नकार दिला. कोण ते हफ्ता-व्याज भरत बसणार आणि इथं या तुटपुंज्या जागेत नवीन घर बांधून उपयोग तरी काय.? त्यापेक्षा शेत विका आणि कुठंतरी जागा घेऊन मस्त ऐसपैस घर बांधा, तिथं आपण सगळे मिळून सुखाने राहू. बापजाद्यांपासून चालत आलेली, रक्ताचं पाणी करून कसलेली, जपलेली शेती विकण्याबद्दल पोरगा किती सहजपणे बोलून गेला, हे म्हाता-याच्या खूप जिव्हारी लागलं. आता हळूहळू पोरगा ही तुसडेपणाने वागू लागला होता. सुट्टी दिवशी पोरगं आणि सूनबाई दोघेही लवकर उठून, पटापट आवरून कुठेतरी निघून जायचे. जाताना काहीही सांगायचे नाहीत. रात्री अकरा बारा नंतर परतायचे. आता अधेमध्ये हे सतत असं होत होतं. हवंहवंसं वाटणारं ते आता हळूहळू म्हातारा म्हातारीला नकोनकोसं वाटू लागलं होतं. यातच म्हाता-याला एकदा पॅरेलिसिसचा झटका येऊन गेला. उगाच दैव बलवत्तर होते म्हणून आणि लागलीच योग्य औषधोपचार केला गेला म्हणून म्हातारा चालता फिरता झाला, नाहीतर कायमस्वरूपी अंथरूणाला खिळला असता. त्या आजारपणात ही सूनबाई खूपच कोरडी वागत होती. म्हातारा म्हातारी मनाने अजून जास्तच खचत चालले होते. अशाच एका सुट्टीच्या दिवशी नेहमीप्रमाणे न सांगता पोरगा आणि सूनबाई निघून गेले. तेव्हा दुपारच्या वेळी जेवण आवरून म्हातारा म्हातारी बाहेर अंगणात हवेला बसले होते. शेजारच्या एका पेरूच्या झाडावर चिमण्यांची चिवचिव सुरू होती. पुरेपूर पिकून खाली पडलेल्या एका पेरूचा वास आजूबाजूला पसरला होता. आजूबाजूच्या घरातून ही दुपारची जेवणाची भांडी धुण्याचा आवाज कानावर येत होता. तेव्हा म्हातारी सहज बोलून गेली की, अहो.. ऐकलंत का, काही सांगायचं आहे तुम्हाला. पटलं तर हो म्हणा, पण जास्त रागावू नका आणि मनाला ही लावून घेऊ नका. म्हाता-याने होकारार्थी मान हलवली. शेती विकून टाकूयात आता आणि पोराला आणि सूनबाईला हवं तसं, त्यांच्या मनासारखं करुयात. म्हातारा काहीच बोलला नाही, फक्त हो म्हणाला याचं म्हातारीला खूप आश्चर्य वाटलं. म्हातारा लगेचच आत जाऊन झोपला. लागलीच पुढल्या सकाळी म्हाता-याने याबद्दल पोराला सांगितलं. हे ऐकताच पोराचा आणि सूनबाईचा चेहरा आनंदाने खुलला. खूप दिवसांनी सूनबाईला आणि पोराला असं आनंदी पाहून म्हातारा म्हातारीलाही खूप बरं वाटलं. त्या रात्री कित्येक वर्षांनी चौघे एकत्र जेवले. कित्येक वर्षांनी म्हातारा म्हातारीला सुखाची झोप लागली होती. शेवटी शेताच्या एका तुकड्याचा व्यवहार झालाच मग. तेव्हा ही पोरगा कुठेच नव्हता. म्हातारा एकटाच धडपडत होता. गावाबाहेर ऐसपैस जागा घेतली. बोअर मारली. बांधकाम ही सुरू झालं. मध्यंतरी सूनबाईला दिवसही गेले होते. शेताचा तुकडा विकल्यापासून सूनबाई आणि पोरगा दोघेही खूप प्रेमाने वागत होते. त्यामुळे आता इथून पुढे तरी सगळं काही नीट पार पडणार आहे, या विचाराने म्हातारा म्हातारी खूप खुश होते, आणि खूप जोमाने नवीन घर बांधण्यात हरवून गेले होते. माझ्या पोराच्या सुखासाठी एक एकर काय, जर माझी शंभर एकर जमीन असती, तर मी तीसुद्धा विकली असती, असं म्हातारा सतत म्हातारीला म्हणत होता.
इकडं घराचं बांधकाम पुर्ण होत आलं होतं आणि तिकडं सूनबाईची डिलीव्हरीची तारीख ही जवळ आली होती. आणि मग एके दिवशी 'लक्ष्मी' घरी आली. बाळंतपण वगैरे सगळं काही सुखरूप पार पडलं. आता बारसं, जावळं वगैरे सगळं काही नवीन घरात अगदी धुमधडाक्यात साजरं करायचं, असं म्हाता-याचं ठरलं. म्हाता-याचा हट्ट होता की, गावातील घराप्रमाणेच इथंही एकच चूल मांडू, पण का कुणास ठाऊक म्हाता-याच्या पोराने ऐकलं नाही. तसा म्हाता-यानेही जास्त विरोध न करता, पोराच्या मनाप्रमाणे सारं बांधकाम केलं. कारण ही सगळं खटपट शेवटी कुणासाठी, आपल्या पोटच्या पोरासाठी, त्याच्या सुखासाठीच ना, असा विचार म्हाता-याने केला होता. शेवटी एकदाचं नवीन घर बांधून पुर्णपणे तयार झालं होतं. ते माणसांची वाट पाहत होतं. पण का कुणास ठाऊक, सूनबाईंनी अचानक हट्ट धरला की, मला अडीच तोळं सोनं घेतलं तरच मी नवीन घरात येणार, नाहीतर कधीच येणार नाही. थोडे पैसे शिल्लक होतेच आणि म्हाता-याने मिलमध्ये कामाला असताना आपल्या नावावर केलेली एक एफडी मोडून सूनबाईंचा तो हट्ट ही पुर्ण केला. सूनबाई नवीन घरी आल्या. नवीन घरी बाळाच्या रूपात लक्ष्मीही आली. सगळं काही सुखाने सुरू होतं. पण मुलाने मांडलेल्या दोन चुली अजूनही म्हातारा म्हातारीला रूचत नव्हत्या. आता पुन्हा हळूहळू सूनबाई आणि पोरगा पहिल्या सारखं तुसडेपणाने वागत होते. समोरून आले गेले तरी बोलत नव्हते, विचारत ही नव्हते. आता ते लहान बाळं जवळपास पाच सहा महिन्याचे झाले होते, पण या इतक्या दिवसात फारतर पाच सहा वेळाच त्या बाळाचं तोंड पाहण्याचं सुख म्हातारा म्हातारीला लाभलं होतं. आपलं नेमकं काय चुकलयं, सूनबाई आणि पोरगा आपल्याशी असं का वागतात, हा एकच प्रश्न म्हातारा म्हातारीला सतत सतावत असायचा. पण आपल्या शिवाय का असेना, पण सुखी आहेत ना, यातच ते आपलं सुख मानायचे. पण एकटं एकटं रहायचं तरी किती आणि करून खायचं तरी किती.? आपण हे सगळं याचसाठी केलं होतं का.? हा प्रश्न सतत आ वासून पुढे उभा राहिलेला असायचा. आता जवळपास ५ वर्षांची झालीय ती गोंडस परी. आजी आजोबा म्हणजे काय हे जवळपास माहीतच नाही तिला. ५ वर्षांची झाली ती, पण एकदाही आजी आजोबाच्या अंगाखांद्यावर खेळली नाही, तिला खेळवत असताना अंगावर हगली-मुतली नाही. हे असं आठवलं ना की, कधी कधी वाटून जातं की काय उपयोग या म्हातारपणाचा.? अजूनही दररोज फक्त तिचं हसणं बोलणं ऐकू येत अधेमध्ये, आणि सकाळी शाळेला जात असताना, पायरीवर बसलेल्या आम्हां म्हातारा म्हातारींकडे पाहणारी तिची अनोळखी नजर..!🎭
#आयुष्य_वगैरे
#अडगळ
#आईबाप

१३ जुलै, २०२३

ही गोष्ट तेव्हाची, जेव्हा केबल टीव्हीचं जाळं इतकं पसरलं नव्हतं, आणि गल्लीत ब-यापैकी कुटुंबांना ते आर्थिक दृष्ट्या पेलणारं ही नव्हतं‌. तेव्हाचा रविवार, आणि त्या रविवारची ओढ ही काही वेगळीच असायची. तेव्हा चॅनल बदलायची वगैरे भानगडच नसायची. एकदा का टीव्ही सुरू केला, की जे सुरू असेल ते पहायचं. मग आपण आपल्या आवडत्या कार्यक्रमाची वेळ साधून टीव्ही सुरू केला तरच आपलं काम झालं, नाहीतर इतर वेळी फक्त उभ्या काळ्यापांढ-या पट्टया वा गिजबिट मुंग्या आलेल्या दिसायच्या. तेव्हा ठराविक वेळेपर्यंत दूरदर्शन, म्हणजे आत्ताचे DD National सुरू असायचे, आणि साधारण दुपारनंतर DD सह्याद्री सुरू व्हायचे, आणि पुन्हा रात्री नऊ साडेनऊच्या आसपास DD National.! तेव्हा एखाद्या सणावाराला अथवा एखाद्या राष्ट्रीय सणाला विशेष असा कार्यक्रम किंवा विषेश चित्रपट हमखास ठरलेला असायचा. त्यातल्या त्यात १५ ऑगस्ट, २६ जानेवारीला हमखास दाखविल्या जाणाऱ्या क्रांतीवीर, प्रहार, क्रांती, तिरंगा या चित्रपटांचं नेहमीच अप्रूप वाटायचं, आणि कंटाळा तर अजिबात यायचा नाही.
तेव्हा प्रत्येक दिवसाची सुरुवात जशी व्हायची, तशीच रविवारची ही व्हायची. सकाळी सर्वात आधी आई जागी झालेली असायची. तिनं नेहमीप्रमाणे रेडिओ लावलेला असायचा. तेव्हा बहुतेक साधारण सहाच्या आसपास रेडिओचं प्रक्षेपण ही सुरू व्हायचं. आईनं त्याच्या ५-१० मिनिटे आधीच रेडिओ लावलेला असायचा, त्यामुळे सुरूवातीला काही मिनिटे फक्त बीपsss असा एकसारखा आवाज यायचा. हे आकाशवाणीचे सांगली/कोल्हापूर केंद्र आहे आणि आम्ही आता सहक्षेपित करत आहोत भक्तीगीतांचा कार्यक्रम... या आवाजानंतर कानावर पडणा-या वासुदेव आला.. हो वासुदेव आला, उठी श्रीरामा पहाट झाली, घनश्याम सुंदरा, धागा धागा अखंड विनुया, या गाण्यांनी पहाट अक्षरक्ष मंत्रमुग्ध होऊन जायची. अशावेळी आजूबाजूच्या परिसरात अंगणात फिरणारा खराटा ही हळूवार आवाजात कोरस द्यायचा. एव्हाना आईची आंघोळ, अंगण झाडलोट, सडा शिंपण, रांगोळी, उंबरा पुजा वगैरे झालेली असायची. आईनंतर पप्पाही कधीचे आवरून कपाळाला भस्माची तीन बोटं ओढून रेडिओ ऐकत निवांत चहा पीत बसलेले असायचे. आई आम्हा भावंडांना आंघोळीसाठी उठवायची तेव्हा साधारण सातेक वाजलेले असायचे. आई उठ वगैरे काही म्हणायची नाही, जवळ यायची, चादर ओढायची अन् निघून जायची. मी पुन्हा चादर ओढून घेऊन झोपी जायचो. आई पुन्हा यायची आणि चादर ओढून जायची. असं दोन तीन वेळा झाल्यावर शेवटी येऊन आई चादर ओढून, घडी करून भिंतीतल्या कपाटात ठेवून द्यायची. मग तेव्हा आळोखेपिळोखे देत, अंथरूण सोडण्याशिवाय पर्याय नसायचा. झोपेतून जागा झाल्यावर किलकिल्या डोळ्यांनी जेव्हा आजूबाजूला पहायचो, तेव्हा पाणी तापवायला अंगणात घातलेल्या चुलीचा धूर घरभर पसरलेला दिसायचा. तेव्हा घरटी शौचालयं नव्हती, आणि सरकारी शौचालयावर भयानक गर्दी आणि घाणीचं साम्राज्य. त्यामुळे घरापासून जवळच असलेल्या शासकीय धान्य गोदामाच्या बाजूला असलेल्या बाभळीच्या जंगलात टमरेल घेऊन जाऊन हलका होऊन यायचो. तेव्हा का कुणास ठाऊक पण दात घासण्याचा जाम वैताग यायचा, पण पप्पांना ही गोष्ट माहीत असल्यामुळे, मी दात घासे पर्यंत ते समोरच उभे रहायचे. महिन्याचा राशन भरताना कोलगेट पावडरचा एक मोठा डबा आणलेला असायचा. त्याला वरच्या बाजूला बारीक भोकं असायची. त्यातून हवी तेवढी पावडर हातावर घ्यायची अन् बोटावर लावून बोटं दातांवर रगडायची. गारगार मस्त वाटायचं. दात घासण्याचा कंटाळा असला तरी, ती कोलगेट पावडर गिळायला भारी वाटायचं. मग ही गोष्ट पप्पांच्या लक्षात आली की ते ओरडायचे, मग तेव्हा पटापटा दातांवर बोटं फिरवून मोकळा व्हायचो. आंघोळीला गेल्यावर जवळच असलेल्या आमच्या जनावरांच्या गोठ्यातील शेणमूताचा वास नाकात शिरायचा. मस्त गरमागरम वाफाळलेलं दोन तांबे पाणी अंगावर ओतून घेऊन मग दिवळीतल्या लक्स साबणाकडे हात जायचा. हो लक्सच.. तेव्हा लक्स साबण आणि पॉंन्डस पावडर शिवाय घराला घरपण नसायचं. मग हळूहळू त्या लक्स साबणाच्या फेसाळ वासात शेणमूताचा वास काही काळाकरीता नाहीसा होऊन जायचा. टिव्हीवर रंगोली कार्यक्रम सुरू असायचा. देखा हे पहली बार.. साजन की ऑंखोंमें प्यार वगैरे ऐकत ऐकत चहापाणी उरकायचं. इथं मुद्दामच ऐकत ऐकत हा शब्द वापरला आहे, कारण आमच्या घरी टीव्ही नव्हता. पलीकडून सख्या काकांच्या घरातून तो गाण्यांचा आवाज यायचा. चहापान आवरलं की आई नाश्त्याला काय करणार यांकडे आम्हा भावंडांचे लक्ष लागलेलं असणार. तेव्हा आत्ताच्या सारखी कांदेपोहे उपमा वगैरे ची पध्दत तशी फारच कमी, कुणी पाहुणेरावळे आले तरच, नाहीतर काल रातचा भात मस्त कांदा घालून गरम करून, कढईत परतून सर्वांनी खायचा किंवा रातची शिल्लक भाजी, आमटी वगैरे भाकरीच्या पीठात कालवून खमंग धपाटा बनवला जायचा. आईचे पीठाने माखलेले हात पाहून आज धपाट्याचा नंबर लागलेला दिसत होता. मी जाम खुश होतो, कारण गरमागरम धपाटा म्हणजे माझा जीव की प्राण. आई परातीमधे धपाटा थापतानाच माझ्या तोंडाला पाणी सुटलेलं असायचं. थापटलेला धपाटा तव्यावर पडला की तो खरपूस भाजताना त्याचा सुटलेला सुवास घरभर दरवळून जायचा. तो धपाटा भाजत असताना अधेमध्ये आई त्याच्यावर बोटं उठवायची. तेव्हा सहज मनात विचार येऊन जायचा की, आईला चटका वगैरे कसं काय लागत नाही, हात भाजत कसा काय नाही. धपाटा तव्यातून भाकरीच्या बुट्टीत न जाता, थेट ताटामध्येच यायचा. घरी खायला काहीही केलं तरी सगळ्यात आधी पहिला हक्क आम्हा बच्चे कंपनीचाच.
गरमागरम धपाटा पोटात ढकलून मी थेट मित्रमंडळीचा चौक गाठायचो. बॅट बॉल घेऊन ब-यापैकी पोरं जमलेली असायची. सात आठ जण जमली की मग आम्ही नंबर पाडून खेळाला सुरुवात करायचो. नंबर पाडायची भारी गंमत वाटायची आणि कुणी तक्रार ही करायचं नाही. सर्वांनी लांब जाऊन थांबायचं, एकाने जमीनीवर जेवढे खेळाडू असतील तेवढे नंबर उलटसुलट क्रमाने लिहायचं आणि प्रत्येक नंबर समोर एक उभी रेष ओढून, नंबरवर बॅट ठेवून झाकायचं. त्यानंतर  लांब उभ्या असलेल्या सर्वांनी येऊन त्यातली हवी ती रेषा बोट ठेवून पकडायची. त्यानंतर झाकलेल्या नंबरवरून बॅट काढल्यावर ज्याचा बोट ज्या नंबरला असेल, त्याप्रमाणे बॅटिंग मिळायची. रविवार सुट्टीचा दिवस, त्यामुळे प्रत्येकाने आऊट होईपर्यंत निवांत खेळायचं, पळू वाटलं तर पळून रना काढायचं किंवा एकाच जागेवर थांबून सेहवाग सारखं फक्त छक्कं, चौकं हाणायचं. जाम भारी मजा यायची. मनसोक्त खेळून, गल्लीभर हिंडून एक-दोन वाजता घरी परतायच्या आधी, गल्लीतल्या एकमेव सरकारी बोअरवर पाणी उपसत उपसत आळीपाळीने आम्ही सर्वजण हातपाय स्वच्छ धुवून घ्यायचो. दुपारचं जेवण झाल्यावर अभ्यास करीत असताना नकळत डोळे घड्याळाकडे जायचे आणि अजून चार वाजले की नाही हे तपासून घ्यायचो. हीच ती एक वेळ असायची, ज्याची आम्ही बच्चेकंपनी संपूर्ण आठवडाभर वाट पाहत असायचो. याच वेळी आमचे लाडके हिरो आम्हाला भेटायचे. दर रविवारी चार वाजता DD सह्याद्रीवर मराठी चित्रपट लागायचा. लक्ष्या - अशोक सराफ अथवा #लक्ष्या - #अशोकसराफ - #महेशकोठारे यांचा चित्रपट असला की आमची चंगळ असायची. ही तीन माणसं तर अगदी घरची वाटायची, इतका आपलेपणा वाटायचा यांच्याबद्दल. तात्या विंचू, कवट्या महाकळ, कुबड्या खबीस, गिधाड ही मंडळी ही तितकीच जिव्हाळ्याची. पण का कुणास ठाऊक, तेव्हा रविवार म्हटलं की फक्त आणि फक्त #लक्ष्या डोळ्यांसमोर यायचा. त्याच्या सिनेमाशिवाय रविवार नेहमीच अधुरा वाटायचा. माहेरची साडी, हळद रुसली कुंकू हसलं असले चित्रपट असले की मूड ऑफ व्हायचा. कारण काकांच्या घरी टीव्ही पाहण्यासाठी जमलेली महिलामंडळी अधेमध्ये सतत इमोशनल होऊन रडत असायच्या. अशावेळी आम्ही मित्रमंडळी मग पुन्हा एकदा बॅट बॉल जवळ करायचो.
मग रात्री बरोब्बर साडे नऊला हिंदी चित्रपट लागायचा, कधी कॉमेडी असायचा, तर कधी भयानक. त्यातल्या त्यात त्याकाळी टीव्ही वर लागणा-या चित्रपटांमध्ये भयानक कॅटेगरीमध्ये फक्त एकच आजतागायत लक्षात आहे आणि तो म्हणजे 100days. अशा तऱ्हेने हवाहवासा रविवार नेहमीच संपून जायचा आणि पुन्हा एकदा सोमवार शाळेतील मित्रांच्या भेटीने लवकरच उगवायचा. शाळेचा सोमवारचा पहिला एक तास नेहमीप्रमाणे रविवारी पाहिलेल्या चित्रपटांवर चर्चा करण्यात निघून जायचा. मधल्या सुट्टीपर्यंत सगळं काही जुनं झालेलं असायचं. संध्याकाळ होईपर्यंत आम्ही पुन्हा एकदा पुढच्या रविवारच्या प्रतिक्षेत असायचो.
आता ते दिवस नाहीत, ती मजाही नाही. कारण आता घरोघरी केबल/डिश चं जाळं पसरलं आहे आणि प्रत्येक हातात मोबाईल, त्यामुळे मनोरंजन anytime, anywhere.! पण रविवारच्या आठवणींच्या खिडकीतून मन अजूनही भूतकाळात डोकावून पाहत असतं., नेहमीच.!🎭
#आयुष्य_वगैरे
#अडगळ
#बालपण
#मनातलं
#फाटलेली_डायरी

१० ऑगस्ट, २०२३

एक छोटासा किस्सा..!
कामावरून घरी परतताना नेहमी प्रमाणे बसची वाट पाहत उभा होतो. ब-यापैकी सगळ्यांनाच लवकरात लवकर घरी पोहचायची घाई, तशीच मलाही. अधेमध्ये हातातील मोबाईल स्क्रोल करत बसच्या वाटेला डोळे लावून होतो. नेहमीच्या ओळखीतले सहप्रवासी ही कधीचे आले होते. त्यातच आज आठवडी बाजाराचा दिवस, त्यामुळे तो चौक भरपूर गजबजला होता. तिथं अगदी हाकेच्या अंतरावर थांबलेली काही प्रेमी युगुलं लाडीकपणाने एकमेकांकडे पाहत फोनवर बोलण्यात हरवली होती. बस यायला अजूनही जवळपास पंधराएक मिनिटे बाकी होती. तितक्यात एक भरपूर दारू वगैरे पिलेला इसम तिथं येऊन कडमडला. त्याला धड उभंही राहता येत नव्हतं. मग तिथं उभ्या असलेल्या ब-यापैकी सा-यांनी लागलीच नाकाला हात लावला. देशी घेतलाय.. देशी घेतलाय.. अशी बहुतेक पुरूषांची कुजबूज ऐकू येऊ लागली. तिथं बसायला असलेल्या थोड्याशा शिल्लक जागेवर बसायला तो पुढे सरसावला आणि तिथं असलेल्या सर्वांनी तो अखंड बाकडाच मोकळा करून त्याला देऊन टाकला. तो पठ्ठयाही मग न बसता सरळ सरळ आडवाच झाला. तो इसम अजूनही कुणालाही, कसलंही, एक अवाक्षरही बोलला नव्हता, पण तिथं उभ्या असणाऱ्या सर्वांच्याच चर्चेचा आता तो विषय बनला होता. महिला मंडळींनी नेहमीप्रमाणे हा इतका पितो, तर मग याची मुलं बाळं, बायको, आई-बाप वगैरे कुणी असतील, तर याच्या सोबत कसे राहत असतील.? यावर व्याख्यान सुरू केलं होतं. बिचा-या बायकोचं कित्ती हाल होत असतील, तो तिला दररोज मारहाण करत असेल वगैरे वगैरे. एक दोन महिलांचा तर कंठही दाटून येऊन, डोळे ओलावले होते. तर पुरूष मंडळी नेमकं याच्या उलट चर्चा करत होती. घरी याला त्रास असेल, बायको नीट वागत नसेल, म्हणून हा व्यसनाकडे वळला असेल वगैरे वगैरे. हे सगळं बोलणं माझ्याही कानावर पडत होतं आणि बहुतेक त्या दारू पिऊन बाकड्यावर निवांत पडलेल्या इसमाच्याही. तेवढ्यात हळूवार आवाजात त्याची चाललेली बडबड सर्वांच्या लक्षात यायला लागली.., सगळे नाटकी आहेत, सगळे स्वार्थी आहेत, कुणी कुणाचं नाही, एकटेच जन्माला आलोय आपण नि एकटेच जाणार, कितीही कमावलं तरी सारं काही इथंच ठेवून जाणार, जो तो खोटेपणाने वागतोय, ख-याचं सोंग लय वाईट, म्हणून मी माझ्या आनंदासाठी दररोज होतो टाईट.! मला बेवडा म्हणता तुम्ही, पण आपण सारे बेवडेच. दुःख हे दारू सारखंच, आपण कळत नकळत दुःख नावाची दारू दररोज पितो. फक्त प्रत्येकाचा ब्रॅण्ड वेगवेगळा असतो, इतकाच काय तो फरक.!
नेहमी प्रमाणे बस आली. तिथल्या बघ्यांनी आणि टीकाकारांनी लागलीच भूमिका बदलली आणि प्रवासी झाले. डबल बेल वाजली, बस सुटली, बस थांब्यावर आता फक्त तो दारू पिऊन बाकड्यावर निवांत पडलेला इसमच बाकी होता, आणि बसमधल्या प्रवाशांनी आता वेगळ्याच विषयावर व्याख्यानं सुरू केलं होतं, नेहमीसारखचं.! 🎭
#आयुष्य_वगैरे 
#अडगळ