१० ऑगस्ट, २०२३

एक छोटासा किस्सा..!
कामावरून घरी परतताना नेहमी प्रमाणे बसची वाट पाहत उभा होतो. ब-यापैकी सगळ्यांनाच लवकरात लवकर घरी पोहचायची घाई, तशीच मलाही. अधेमध्ये हातातील मोबाईल स्क्रोल करत बसच्या वाटेला डोळे लावून होतो. नेहमीच्या ओळखीतले सहप्रवासी ही कधीचे आले होते. त्यातच आज आठवडी बाजाराचा दिवस, त्यामुळे तो चौक भरपूर गजबजला होता. तिथं अगदी हाकेच्या अंतरावर थांबलेली काही प्रेमी युगुलं लाडीकपणाने एकमेकांकडे पाहत फोनवर बोलण्यात हरवली होती. बस यायला अजूनही जवळपास पंधराएक मिनिटे बाकी होती. तितक्यात एक भरपूर दारू वगैरे पिलेला इसम तिथं येऊन कडमडला. त्याला धड उभंही राहता येत नव्हतं. मग तिथं उभ्या असलेल्या ब-यापैकी सा-यांनी लागलीच नाकाला हात लावला. देशी घेतलाय.. देशी घेतलाय.. अशी बहुतेक पुरूषांची कुजबूज ऐकू येऊ लागली. तिथं बसायला असलेल्या थोड्याशा शिल्लक जागेवर बसायला तो पुढे सरसावला आणि तिथं असलेल्या सर्वांनी तो अखंड बाकडाच मोकळा करून त्याला देऊन टाकला. तो पठ्ठयाही मग न बसता सरळ सरळ आडवाच झाला. तो इसम अजूनही कुणालाही, कसलंही, एक अवाक्षरही बोलला नव्हता, पण तिथं उभ्या असणाऱ्या सर्वांच्याच चर्चेचा आता तो विषय बनला होता. महिला मंडळींनी नेहमीप्रमाणे हा इतका पितो, तर मग याची मुलं बाळं, बायको, आई-बाप वगैरे कुणी असतील, तर याच्या सोबत कसे राहत असतील.? यावर व्याख्यान सुरू केलं होतं. बिचा-या बायकोचं कित्ती हाल होत असतील, तो तिला दररोज मारहाण करत असेल वगैरे वगैरे. एक दोन महिलांचा तर कंठही दाटून येऊन, डोळे ओलावले होते. तर पुरूष मंडळी नेमकं याच्या उलट चर्चा करत होती. घरी याला त्रास असेल, बायको नीट वागत नसेल, म्हणून हा व्यसनाकडे वळला असेल वगैरे वगैरे. हे सगळं बोलणं माझ्याही कानावर पडत होतं आणि बहुतेक त्या दारू पिऊन बाकड्यावर निवांत पडलेल्या इसमाच्याही. तेवढ्यात हळूवार आवाजात त्याची चाललेली बडबड सर्वांच्या लक्षात यायला लागली.., सगळे नाटकी आहेत, सगळे स्वार्थी आहेत, कुणी कुणाचं नाही, एकटेच जन्माला आलोय आपण नि एकटेच जाणार, कितीही कमावलं तरी सारं काही इथंच ठेवून जाणार, जो तो खोटेपणाने वागतोय, ख-याचं सोंग लय वाईट, म्हणून मी माझ्या आनंदासाठी दररोज होतो टाईट.! मला बेवडा म्हणता तुम्ही, पण आपण सारे बेवडेच. दुःख हे दारू सारखंच, आपण कळत नकळत दुःख नावाची दारू दररोज पितो. फक्त प्रत्येकाचा ब्रॅण्ड वेगवेगळा असतो, इतकाच काय तो फरक.!
नेहमी प्रमाणे बस आली. तिथल्या बघ्यांनी आणि टीकाकारांनी लागलीच भूमिका बदलली आणि प्रवासी झाले. डबल बेल वाजली, बस सुटली, बस थांब्यावर आता फक्त तो दारू पिऊन बाकड्यावर निवांत पडलेला इसमच बाकी होता, आणि बसमधल्या प्रवाशांनी आता वेगळ्याच विषयावर व्याख्यानं सुरू केलं होतं, नेहमीसारखचं.! 🎭
#आयुष्य_वगैरे 
#अडगळ

३० जुलै, २०२३

नुकताच माझा डोळा लागला होता. तितक्यात मला एका कुत्र्याच्या रडण्याचा आवाज ऐकू आला. हा आवाज ऐकून थोडासा सावध झालेलो मी, हे तर दररोजच आहे, असं म्हणून पुन्हा झोपायचा प्रयत्न करू लागलो. तितक्यात तो आवाज मला आणखीनच भेसूर व जास्त प्रमाणात ऐकू येऊ लागला. मग मात्र माझ्या मनात भितीची आणि शंकेची पाल एकत्रच चुकचुकली. कारण मी जिथं राहतो, तिथं फारतर फक्त पाळीव कुत्रीच आहेत, भटक्या कुत्र्यांची संख्या फारच कमी, जवळपास नसल्यागतच. पण आज कानावर एकसारखा पडणारा हा भेसूर आवाज वेगळाच वाटत होता. दोन दिवसांपासून रिमझिम पावसाची एकसारखी रिपरिप सुरूच होती. मस्त गारेगार वातावरणात मी उबदार वाकळ घेऊन झोपलो होतो, पण आज या कुत्र्यांनी का कुणास ठाऊक पण एकच कल्लोळ माजवला होता. म्हणून मग नेमकं झालंय तरी काय, ते पाहण्यासाठी मी नाईलाजाने अथरूणातून बाहेर पडलो. अजूनही पावसाची रिपरिप कानावर येतच होती. चुकून घरात शिरलेला आणि कुठंतरी दडून बसलेला रातकिडा त्याची ड्युटी इमानेइतबारे निभावत होता. त्यातच अधेमध्ये एखाद्या बेडकाचा येणारा आवाज तो बेडूक नेमका किती मोठा असेल, या विचाराने हैराण करून जात होता. अंथरूण सोडल्यावर पहिल्या प्रथम मी लाईटच्या बटनाकडे वळलो, पण काय आश्चर्य.! संपूर्ण घर फिरलो तरी आज मला लाईटची बटणं सापडलीच नाहीत. तसा मी आणखीनच जास्त घाबरलो. मनाला सहज वाटून गेलं की, आज नक्कीच काहीतरी वेगळं घडतं आहे आपल्यासोबत. बाहेर कुत्र्यांच्या रडण्याचा आवाज जास्तच वाढत चालला होता. तो आवाज माझ्या विचारशक्तीला खीळ बसवत होता. तितक्यात मला माझ्या मोबाईलची आठवण आली. तसा मी पुन्हा चाचपडत चाचपडत अंथरूणाजवळ आलो. मोबाईल नेहमीच माझ्या अंथरूणाच्या उजव्या बाजूला ठेवलेला असायचो. एकदाचा मोबाईल हाताला लागला तसा मला थोडं हायसं वाटलं. Sensorला बोटं लावून मी लॉक काढलं आणि एका तीव्र झटक्याने मी मोबाईल हातातून खाली फेकून दिला. कारण लॉक काढताच मोबाईलची पुर्ण स्क्रीन पांढरीफटक पडली आणि त्यातूनही कुत्र्यांचा तोच भेसूर रडण्याचा आवाज ऐकू येऊ लागला. आता मात्र मी पुरता घाबरून गेलो होतो आणि थरथरत घामाने पुर्ण भिजून गेलो होते. बाहेर तो कुत्र्यांच्या रडण्याचा भेसूर आवाज,ती पावसाची रिपरिप, तो बेडकाचा आवाज आणि ती रातकिड्याची किरकिर या सा-यात माझं अस्तित्व मला अगदीच शून्य वाटत होतं. काय करावं काहीच सुचत नव्हतं. आजूबाजूला फक्त आणि फक्त अंधार होता. पुन्हा एकदा हिंमत करून मी बाहेर नेमकं काय चाललंय ते खिडकीतून तरी पहावं, म्हणून खिडकीकडे आलो, पण काही केल्या खिडकी उघडतच नव्हती. रागारागाने खिडकीच्या काचेला मी दोन चार लाथा बुक्क्या घातल्या, तरीही काचेला काहीच झालं नाही. म्हणून मग पुन्हा चाचपडत मी घरभर फिरू लागलो, पण सगळं घर मोकळं भासत होतं. कुठेच कशाचाही अडथळा वाटत नव्हता. घरातलं सगळं सामान आणि बाजूच्या भिंती सोडल्या तर बाकी भिंती गेल्या कुठं.? मला हेच कळत नव्हतं. तितक्यात एक दरवाजा माझ्या हाताला लागल्याचं मला जाणवलं. तो दरवाजा उघडायचा मी प्रयत्न करू लागलो आणि तो उघडला ही. दरवाजा उघडताच सर्वात आधी मी माझे कान माझ्या हातांनी अगदी घट्ट बंद करून टाकले. कारण तो कुत्र्यांच्या रडण्याचा आवाज आता काही केल्या मला सहन होत नव्हता. मी जितके घट्ट माझे कान बंद करत होतो, तो आवाज तितकाच जास्त तीव्र वाटत होता. नकळत माझ्या हातांचे तळवे मला ओलसर जाणवले, तसा मी कानावरचा एक हात काढून तपासलं, तर मला ते माझ्या कानातून एकसारखं वाहत असलेलं रक्त वाटलं आणि ते रक्तच होतं. नेमकं कधीपासून वाहत आहे, ते माझं मलाच ठाऊक नव्हतं. तितक्यात मला जाणवलं की, माझा शर्ट घामाने नाही, तर माझ्याच रक्ताने पुर्ण माखून गेलाय. अचानक एक वीज अगदी जोरदार अशी चमकली. त्या काही क्षणांच्या लख्ख प्रकाशात, मी कित्तीतरी वेळाने, स्वतःला आणि आजूबाजूच्या परिसराला नीट पाहत होतो. मला माझे हात पाय उलटे असल्याचे दिसले, मला डोळा ही एकच उरला होता, अंधारात इतका वेळ माझं स्थिर वाटणारं मस्तक, मला माझ्याच डाव्या हातात धरलेलं दिसलं. घरातच लपून बसावं, म्हणून मी मागं फिरलो, तर मागं घरही दिसतं नव्हतं. हळूहळू पाणी वाढत जात असल्याचा मला भास होत होता. पावसाचा जोरही वाढला होता. माझ्या कानातून एकसारखं फक्त वाहतच होतं. आता मी चालताना मला खूपच विचित्र वाटत होतं, कारण माझं हात पाय उलटे, माझं कापलेलं मस्तक माझ्याच हातात. नेमकं काय करावं, ते काहीच कळत नव्हतं.‌मी फक्त पुढे पुढे जात होतो. हळूहळू पाणी वाढत आता माझ्या गुडघ्यापर्यंत आले होते. अधेमध्ये सतत लख्ख चमकणा-या वीजा काही क्षणांपुरत्या माझ्या आसपासच्या भीषण वास्तवाशी माझा सामना घडवून आणत होत्या. ते सगळं पाहून माझा थरकाप उडाला होता. मला पडलेल्या काही प्रश्नांची उत्तरं, मला काही केल्या मिळतच नव्हती. पावसाची एकसारखी रिपरिप सुरू असताना आकाशात चंद्र कसा.? नेमकी वीज चमकल्यावरच तो कसा काय दिसतो आहे.? अंधार पडल्यावर चंद्राचं अस्तित्व कुठं हरवून जात आहे.? चंद्रावर ती कुत्र्यासारखी आकृती कशी काय दिसते आहे.? माझ्या आसपासच्या झाडाझुडुपांना कुत्री कशी काय लटकलेली दिसत आहेत.? झाडांच्या फांद्या कुठे गेल्या.? झाडाचं धड म्हणजे खोड, तेही कुत्र्याच्या शरीरासम कसं काय.? मी कुठे चाललोय.? माझं पुढं काय होणार.? 🎭
क्रमशः

#आयुष्य_वगैरे
#अडगळ

व्हेंटिलेटर

दोन दिवसांपासून मी व्हेंटिलेटरवर आहे.
ते लावलेलं आहे, म्हणूनच मी जिवंत आहे, नाहीतर खेळ खल्लास, असे शब्द अधेमध्ये सतत माझ्या कानावर येत आहेत. मला अॅडमिट केल्यापासून माझी बायको एकदाही हॉस्पिटलमध्ये आलेली नाही. माझा लहान मुलगा एमबीबीएस करतो आहे, तो सुद्धा अगदी हाकेच्या अंतरावर शिकत असून अद्याप आलेला नाही. मोठी मुलगी तर नांदायला गेल्यापासून आपल्याला एक बाप आहे, हेच विसरून गेली आहे. मी खूप दारू पितो, खूप म्हणजे खूप. आजही घरी बसून मी खूप खूप खूप प्यायलो. तशी दारू आता माझ्या तब्येतीला आणि पर्यायाने जीवनाला घातक असं डॉक्टरांनी ब-याचदा सांगितलंय, पण तरीही मी पितोच. मरण्यासाठी नाही तर जगण्यासाठी पितो. पण आज त्रास जरा जास्तच झाला. माझ्या बडबडण्याचा आवाज ऐकून शेजारचा एक ओळखीचा गृहस्थ घरी आला.‌ आतून कडी होती म्हणून पुर्ण ताकदीने दार ढकलून कडी तोडून तो आत आलाच. तेव्हा मी जमीनीवर निपचित पडलो होतो. माझा श्वास अगदी मंदगतीने सुरू होता. सुसाट रेल्वे स्थानकावर थांबताना कशी आवाज करत हळूहळू थांबते ना, तसं मला वाटतं होतं, बहुतेक सारं काही संपलय आता. हा आपला शेवटचा दिवस आणि बहुतेक शेवटचा श्वास ही जवळ आलाय. त्यानं हे सारं पाहून मला तातडीने अॅडमिट केलं.

मला एक सख्खा भाऊ. तो सहकुटुंब कोल्हापूर येथे असतो. सरकारी नोकरी, ते ही टपाल खात्यात. सध्या काहीतरी कोट्याधीश वगैरे आहे तो. त्याला दोन मुलं. एकाचं शिक्षण पूर्ण झालाय, तर एक अजूनही शिकतोय. मला अॅडमिट करण्याआधी त्या भल्या गृहस्थाने माझ्या भावाला फोन केला होता. माझी तब्येत खूपच खालावल्याचं आणि अत्यवस्थ असल्याचं कळवलं होतं. पण अजूनही तो सुद्धा आलेला नव्हता. तो भला गृहस्थच माझी देखभाल करत होता. तितक्यात मला व्हरांड्यातून माझ्या भावाच्या बोलण्याचा आवाज ऐकू आला. तो त्या भल्या गृहस्थाशी वाद घालत होता की, इथं कशाला अॅडमिट केलंत.? सरकारी दवाखान्यात अॅडमिट करायचं नाही काय.? वगैरे वगैरे..! तितक्यात भाऊ थेट आत आला. डॉक्टर स्टेटमेंट तपासून पाहत होते. भावाने डॉक्टरांना थेटच प्रश्न केला की, आणखी किती आयुष्य आहे याचं.? सध्या वाचायचे काही चान्सेस आहेत काय.? आणि नसतील तर मग उगाच हे व्हेंटिलेटर लावून आमचा खर्च का वाढवत आहात.? हे ऐकून मला अॅडमिट केलेला तो भला गृहस्थ खाली मान घालून गुपचूप निघून गेला. व्हेंटिलेटर काढा.. असं म्हणत भावाचा आवाज खूपच चढला होता. त्याला डॉक्टरांनी स्पष्ट नकार दिला. त्यावर भावाने आम्हाला इथं आमचं पेशंट ठेवायचं नाही, आम्ही सरकारी दवाखान्यात जाणार आहोत, असा रेटा लावला. हॉस्पिटल सारख्या ठिकाणी वाढलेला गोंधळ पाहून, नाईलाजास्तव डॉक्टरांनी पेशंट घेऊन जायची परवानगी दिली, पण सरकारी दवाखान्यात अॅडमिट होईपर्यंत पेशंट व्हेंटिलेटरवरच राहणार, हे भावाला बजावून सांगितलं. भाऊ लागलीच तयार झाला. मी अजूनही निपचित अवस्थेत हे ऐकत होतो.

थोड्याच वेळात एका अॅम्बुलन्स मधून माझा प्रवास सरकारी दवाखान्याकडे सुरू झाला. आतमध्ये एक बॉय आणि माझा भाऊ बसले होते. बॉय अॅम्बुलन्सच्या खिडकीतून टक लावून बाहेर पाहण्यात हरवला होता. भावाची एकट्याची सुरू असलेली बडबड माझ्या कानी येत होती. पावसाचं दिवस आहेत, स्मशानभूमी लांब आहे, खड्डा काढून ठेवायला सांगायला हवं, पटकन सगळं काही सोपस्कार आवरून कोल्हापूर गाठायला हवं वगैरे. भावाला मी लवकर मरत का नाहीये, हे कोडं पडलं होतं. भावाने एक दोनदा त्या बॉयला ही आमिष दाखविले की, ते व्हेंटिलेटर तेवढं काढा याचं, पाचशे रुपये देतो. यावर त्या बॉयने तुम्ही सख्खं भाऊ आहात ना.!?? हा भावाला विचारलेला प्रश्न ऐकून भाऊ पुढे काहीच बोलला नाही.

एव्हाना आम्ही सरकारी दवाखान्याजवळ आलो होतो. मी आतल्या आत पार खचून गेलो होतो. मला घाईघाईने अॅम्बुलन्स मधून बाहेर काढलं, आत बेडवर नेऊन झोपवलं. डॉक्टर येऊन पाहणी करत होतेच, तितक्यात मी माझा शेवटचा श्वास घेतला. डॉक्टरांनी फॉर्मेलिटी म्हणून पुन्हा एकदा तपासणी केली आणि मग मला मृत घोषित केलं. भावाने सुटकेचा निःश्वास टाकला. लगेचच त्याने बाकीच्या फॉर्मेलिटीझ आवरून माझी बॉडी ताब्यात घेतली. बिल खूपच झालं, बिल खूपच झालं असं म्हणत भाऊ अजूनही रिसेप्शन काउंटरवर वाद घालत होता. पांढ-या कपड्यात बांधून गुंडाळून ठेवलेला मी अॅम्बुलन्समध्ये निवांत पडून होतो.

शेवटी एकदाचा भाऊ अॅम्बुलन्स जवळ आला. खिशातून फोन बाहेर काढला आणि मला अॅडमिट केलेल्या, माझ्या शेजारच्या त्या भल्या गृहस्थाला फोन केला की, बॉडी घेऊन आम्ही घराकडे येत आहोत, एक दोन माणसं बोलावून बॉडी तेवढी आत ठेवून घ्या. हे ऐकून तो अॅम्बुलन्स मधील बॉय बोलला की, मी आणि ड्रायव्हर दोघं मिळून बॉडी आत ठेवून देतो, एक तीनशे रुपये जादा द्या. यावर पुन्हा भाऊ वाद घालू लागला की, मूळ चार्जेस ५००/- रूपये आहेत, त्यात होतं असेल तर करा, मी एक रूपया ही जास्त देणार नाही. शेवटी एकदाची माझी बॉडी घराजवळ आली. तो भला गृहस्थ तेवढाच मला गलबलून आल्यासारखा दिसत होता. त्याचे डोळे पाणावले होते. एव्हाना आई बाबा कधीचे घरी येऊन बसले होते. माझी बॉडी आत ठेवून तो बॉय आणि तो भला गृहस्थ जात होते तितक्यात माझी आई बोलली की, आमच्यात असं झोपवत नाहीत, तिकडं तोंड करून भिंतीला टेकवून बसवा त्याला. ठीक आहे असं म्हणून त्या दोघांनी मला तसं बसवलं.

अजूनही माझी पोरं, बायको यांचा कुणाचाही पत्ता नव्हता. सगळं घर कसं शांत शांत वाटत होतं. तसंही ते नेहमी शांतच असायचं, कारण इथं मी तसा एकटाच. पण आज मी इथून कायमचा निघून जात असताना ही कुणालाच त्याचं काहीच सोयरसुतक वाटत नव्हतं. माझा कोट्याधीश भाऊ अजूनही त्या अॅम्बुलन्स वाल्यांशी पैशांच्या देवाणघेवाणी वरून वाद घालण्यात मग्न होता. तितक्यात भावाची दोन मुलं आणि बायको ही आली. मोठ्ठं पोरगं मोबाईल मध्ये हरवलं होतं, तर बारकं पोरगं गाणी ऐकण्यात गुंग होतं. थोड्या वेळाने आत आल्यावर त्यांनी ती यंत्र गुंडाळून खिशात ठेवली. आता त्या खोलीत फक्त मी, माझे निवडक कुटुंबिय आणि तो भला गृहस्थ इतकेच उरलो होतो. माझ्या मनाला किती आणि काय काय वाटून जात होते, मला खूप खूप काही बोलायचे होते, पण जिथं जिवंतपणी आपली दखल घेतली गेली नाही, तिथं मेल्यावर आपली दाद घेणार तरी कोण.?? हळूहळू तिथली स्मशान शांतता पाहून मला स्मशानाची कल्पना ही करवत नव्हती, पण आता मला तिकडचं जायचं होतं., कायमस्वरूपी.!🎭
#आयुष्य_वगैरे
#अडगळ

पाऊस

पाऊस
नुसता पाऊस
सगळीकडं पाऊस
पडलेला पाऊस
पडणारा पाऊस
पडतोय पाऊस
पडणार पाऊस
चिखलातला पाऊस
झाडातला पाऊस
पानातला पाऊस
फुलातला पाऊस
खोडातला पाऊस
बुंध्यातला पाऊस
मुळातला पाऊस
मातीतला पाऊस..!

पाऊस..
नुसता पाऊस..
पाऊसातला पाऊस
पाण्यातला पाऊस
चिखलातला पाऊस
डबक्यातला पाऊस
नदीतला पाऊस
नाल्यातला पाऊस
ओंजळीतला पाऊस
ओघळणारा पाऊस
भिजणारा पाऊस
भिजवणारा पाऊस
ओला चिंब पाऊस..!!

पाऊस..
नुसता पाऊस..
घरातला पाऊस
छपरावरचा पाऊस
कौलातला पाऊस
पत्र्यातला पाऊस
गळका पाऊस
ओलसर पाऊस
निसरडा पाऊस
खळखळून वाहणाऱ्या
पाण्यातला पाऊस
हवेतला पाऊस
मनातला पाऊस
आठवणीतला पाऊस..!

पाऊस..
नुसता पाऊस..
शेतातला पाऊस
बांधावरचा पाऊस
पाटातला पाऊस
पीकातला पाऊस
चिवचिवणारा पाऊस
चोचीतला पाऊस
चोच पाऊस
ऊडणारा पाऊस
थव्यातला पाऊस
पंखातला पाऊस
पंख पाऊस..!!

पाऊस..
नुसता पाऊस..
डोळ्यातला पाऊस
झाडाला लटकलेला पाऊस
सुन्या कपाळावरचा पाऊस
अनाथ पाऊस
उघडा पाऊस
दुथडी भरून
वाहणारा पाऊस
कोरडाठक्क पाऊस
राजकीय पाऊस
जातीय पाऊस
रंगांचा पाऊस
रंग पाऊस
बेरंग पाऊस
पाऊस
नुसता पाऊस..!!🎭
#आयुष्य_वगैरे
#अडगळ

वचन

कधी कधी ना मी इतका निराश होतो की, काहीच कळत नाही. वाटतं की, बस्सं झालं आता, एकदाचं मोकळं होऊयात वाटतं या सा-यातून. तेव्हा नको नको ते विचार मनात येऊन जातात, तेव्हा आपलं बोलणं जेव्हा नुकतंच सुरू झालं ना, तेव्हा मी तुला दिलेली वचनं मला आठवतात, आणि मग कुठं मन शांत होतं, तेव्हा वाटतं की, निदान आपल्या माणसांसाठी, जो आपल्याला आपलं मानतो त्याच्यासाठी, त्याला दिलेल्या वचनासाठी तरी आपण जगलचं पाहिजे...

खूपदा जगण्याला माझ्या
मी खूप कंटाळतो..
मग तुझी आठवण येता
मरण्याचा विषय टाळतो..!🎭

माझी थोडीशी लिहायची हौस, आणि दररोज श्रावणसरीं सारखा तुझ्या आठवणींचा पाऊस.! हळूहळू हेच जीवन बनत चाललयं.

#आयुष्य_वगैरे 

#अडगळ
#त्याच्या_मनातलं
#वचन
#गंध_आठवणींचा

aal izz well

दिवसभर सोबत घेऊन फिरलेला हा सगळा मनातला पसारा आहे. घरात लय पसारा झाला की तो आपण आवरतो, घर साफ होत, आणि मी मनात लय पसारा झाला की तो मोबाईलच्या Notes मध्ये उतरवतो, मन हलकं होतं.

आईच्या पोटातून बाहेर आल्यावर आपण जे रडतो ना, ते काही उगाच नसतं. ती तर फक्त सुरूवात असते. जन्माला येतो तेव्हा नाव नसतं, आणि जेव्हा आपण मरतो तेव्हा फक्त नावच राहतं. मुळातच आपल्याला माणसाचा जन्म मिळालेला आहे परिक्षा द्यायला, निर्णय घ्यायला. आणि हे सारं करता करता आपली जी काही वाटचाल सुरू असते, त्याला आपण जगणं म्हणतो. चढ उतार येत असतात आणि आपला प्रवास सुरू असतो. आपल्या आयुष्यात एक झालं की एक, एक झालं की एक काही तरी problem सतत सुरू असतात. आपण त्याला कर्माची फळ किंवा भोग म्हणून सोसत असतो. कुणी जिंदादिल त्याला "जीना इसीका नाम है" म्हणून पाठीवर टाकून पुढं जातो, तर कुणी "नकळता असे ऊन मागून येते, सुखाची पुन्हा दुःख चाहूल घेते" या भावनेने सदैव त्यासाठी तयार असतो. 

एखादी गोष्ट आवडल्यावर लहान मुलं कसं कंटाळा येईपर्यंत त्या वस्तू सोबत खेळत असतं आणि मग मन भरलं, कंटाळा आला की ती गोष्ट टाकून देतं आणि पुन्हा त्या गोष्टी कडे ढुंकूनही पाहत नाही. आपल्या बरोबर असंच काहीसं देव करत असतो. देवानं दिलेला हा जन्म लोखंडासारखा आहे आणि हे जग एक तप्त भट्टी आणि देव लोहार. कठीण परिस्थिती आणून सतत आपल्याला तापवायचं, सतत घणाचे घाव घालायचे आणि आपली सहनशीलता पहायची, निर्णय क्षमता पहायची. आणि मस्तपैकी आपली मजा पहायची हेच काय ते देवाचं आवडतं काम. पण परिक्षा तर द्यायलाच लागणार. कारण पृथ्वीवर मोजताही येणार नाही एवढ्या प्रजातीत बोलता येणारी, विचार करणारी, एवढी विकसित एकच प्रजाती ती म्हणजे आपणच. So don't worry, संघर्ष है जारी.!!

( सौजन्य :- अध्यक्ष अखिल भारतीय aal izzz welll संघटना )

Time Machine

Time Machine चा अजून जरी शोध लागला नसला आणि Teleportation वर संशोधकांच काम सुरू असलं तरी एक नैसर्गिक Time Travel device तर म्हणता येणार नाही त्याला पण System शब्द शोभेल असं एक Time Travel System ते म्हणजे वास. मग तो घाण असो वा चांगला. (टिप :- मी फक्त चांगल्या वासाबद्दल 😅 बोलतोय.) त्यातल्या त्यात भजी तळताना येणारा आणि  "कांदा-कोथिंबीर-टोमॅटो" यांचा एकत्रित मस्त सुवास जेव्हा येतो ना, तेव्हा तो आपल्याला एका क्षणात किती तरी जुन्या आठवणी आणि ठिकाणांना फिरवून आणतो. यांचं combination म्हटलं की पहिला डोळ्यासमोर येणारा पदार्थ म्हणजे भेळ.! मला तर भेळ तयार होत असताना मधेच हातावर थोडा नुसता कच्चा कांदा आणि कोथिंबीर खायला आवडतं. तोंडापासून पोटापर्यंत सगळीकडे मस्त दवंडी पिटली जाते – थोडं थांबा … भेळ येतेय !! ह्या सगळ्या गोष्टी एकत्र करताना, त्यात अधूनमधून पाहिजे त्या प्रमाणात चिंचेची चटणी आणि मिरचीचा ठेचा अथवा लाल तिखट टाकताना, भांड्यात मोठा चमचा वाजवत भेळवाले जो आवाज करतात तो ऐकत रहावा असं वाटतं. तो आवाज अजूनही घुमतोय ना कानात आणि मनात.? मग भेळवाले थोडी भेळ प्लेटमधे घेऊन त्यावर छान पिवळया रंगाची बारीक शेव आणि अगदी बारीक चिरलेली हिरवीगार कोथिंबीर असा साज चढवतात ! ती प्लेट हातात आल्यावर मग आपले हात आणि तोंड सुरू होतात. एक घास, अजून एक , अजून एक घास असं करत बघता बघता त्या चटकदार भेळेची पहिली प्लेट रिकामीही होते. आणि मग शेवटी शेव-चिरमुरा अथवा एखादी मसाला पुरी खाणं म्हणजे स्वर्गसुखच..!! आता भज्याचंही तसंच. असं वाटतं की या भजी तळताना येणा-या वासाची प्रवास क्षमता तपासून पहावी, येवढ्या लांब लांबून तो दरवळत येत असतो. आणि संततधार पाऊस, थंड हवा, एखादी छोटीशी टपरी, तिथं निव्वळ आपल्यासाठी त्या उकळत्या तेलात उड्या टाकणारे ते मिरची, कांदा, बटाटे, पाव, तळलेल्या मिरच्या यांचा सुवास आणि या सर्वांचा आस्वाद घेत अधेमधे वाफाळत्या चहाचा एक एक घोट जगात भारी राव.

कुरकुरीत कांदा-भजी आणि बाहेर धो-धो कोसळणारा पाऊस म्हणजे ( like लोकशाही ) पोटशाहीचा घात न करता वर्षानुवर्षे चालत आलेली कधीही न तुटणारी युतीच.

माझं तर हा कोरोना आल्यापासून रतीब चुकलाय नाहीतर एक दिवस असा जात नाही की वडापाव किंवा भजी खाल्ली नाहीत. 

ऋतु कोणताही असो

आवडतं नेहमी खावं..

पोटाची काळजी करताना कधी कधी

जिभेचंही लाड पुरवावं..

एकदाच मिळत आयुष्य,

मनमुराद मस्तीत जगावं.. 

चहा कॉफी भजी खात,

सोबत पावसात पण भिजावं..!

😇☕🌧️🌨️

( सौजन्य :- अध्यक्ष ऐसेच मन को वाट्या तो लिख डाल्या रे संघटना )

#आयुष्य_वगैरे

०५ जुलै, २०२३

तुम्ही भोगलेलं शेवटपर्यंत ऐकताना डोळ्यात पाणी आणि हुंदका दाटून आला होता राव.! 

खूप वाईट आहे हे सारं.. 

"बाईची ती वेदना, आणि पुरूषाचं ते रडगाणं" हाच न्याय आहे आजकालच्या समाजाचा.

तुम्हाला ऐकत असताना कुठंतरी मी माझ्या एका मित्राला तुमच्यात पाहत होतो. तुमच्या इतके वाईट अनुभव नाही आले त्याला, पण गेली तीन वर्षे कोर्टकचेरी करतोच आहे. साधासुधा किरकोळ मेडिकल problem आहे त्याच्या बायकोचा, तो लपवून ठेवून त्याचं तिच्याशी लग्न केलं. संपूर्ण खर्च घालून तो तिला बरी करतो असं म्हणत असताना, ती व तिच्या माहेरचे तयार नाहीत. तिच्या त्या problem मुळे ती आधीपासूनच खूपच अशक्त आहे, पटपट कामही होत नाहीत. तिचा सदरचा problem त्याला लग्नाच्या दोन वर्षांनंतर समजला, तरीही तो तिला व तिच्या माहेरच्यांना समजून घेऊन, ते सांगतील ते औषधोपचार करत होता, पण काहीच फरक पडत नसल्याने त्याने शस्त्रक्रियेचा हट्ट धरला असता, ती माहेरी जाऊन राहिली आहे आणि त्याच्यावर, त्याच्या संपूर्ण कुटुंबावर आणि लग्नातल्या मध्यस्थांवर कौटुंबिक हिंसाचाराचा फौजदारी खटला दाखल केलाय. कोर्टाने कित्येकदा समुपदेशन करूनही ती नांदायला येत नाहीये. आता गेल्या वर्षभरापासून त्याने सुद्धा शस्त्रक्रियेचा हट्ट सोडलाय, जशी आहेस तशी ये, तुझं जेवढं आयुष्य असेल तेवढं जग, असं सांगूनही नांदायला तयार नाहीये. घटस्फोट मागितला असता, घटस्फोट ही देत नाहीये. नांदायला यायला सुध्दा पन्नास हजार द्या, एक लाख द्या, असे पैसे मागते आहे. ते घेऊन ही तिला ठीक वाटलं तर सासरी राहणार, नाहीतर पुन्हा माहेरी निघून जाणार असं बोलते आहे. महिन्याकाठी दोन तीन तारखा असतात. त्यात अंतरीम पोटगी ही तिला सुरूच आहे. तो एका सामान्य मध्यमवर्गीय कुटुंबातील. खूप ओढाताण होते. गल्लीत सगळ्यांच्या सहानुभूती पुर्ण नजरा त्याला खूप बोचतात हो. कामाच्या ठिकाणी ही कळत नकळत सतत याच विषयाला हात घालून त्याची थट्टामस्करी केली जाते. सगळं हसून सोडून द्यावं लागतं, पण एकांत खूप छळतो, जाळतो. कित्ती कित्ती आणि काय काय आठवून जातं. किती साधी सोपी स्वप्नं उराशी बाळगून त्यानं लग्न केलं होतं, पण सगळं व्यर्थ. कोर्टात सुध्दा खटल्यांचा अक्षरशः ढीग लागलाय. न्यायाधीश प्रत्येक वेळी फक्त तारखा देऊन मोकळे होतात. कधी कधी तो सुद्धा मरण्या मारण्याच्या गोष्टी करीत असतो, पण आम्ही मित्र लोक त्याला कायमच या नैराश्यातून बाहेर काढायचा प्रयत्न करतो, पण लग्नाआधीचा तो, आता वाटत नाही. चेहऱ्यावर तर काही दिसत नाही, पण त्याच्या मनातली वादळं ही फक्त त्याची त्यालाच ठाऊक.

वकील साहेबांची फी आणि तिची पोटगी भरण्यात वर्षे निघून जात आहेत, पण अजूनही हाती काहीच लागत नाहीये. फक्त तारीख पे तारीख... तारीख पे तारीख..

४ जुलै, २०२१

प्रत्येक आवडीला कारण असतंच असं नाही. 

कित्येकदा आपण अमुक गोष्ट किंवा तमुक व्यक्ती का आवडते याच काही कारणं सांगू शकत नाही. पण आवडते हे मात्र नक्की.

मग बरेचदा प्रश्न पडतो की कारणं काहीच नाही तर मग त्या भावनेला अर्थ काय.? आणि खरंच आपल्याला त्याचं कारण माहित नसतं, आणि कारणांची गरजही नसते.?

कधी कधी आपण मनापासून बोललेलं सगळं खरं खरं समोरच्याला खोटं वाटून जातं. आपल्या भावने बद्दल संशय घेतला जातो. तेव्हा आपल्याला वाईट वाटतं. अशा वेळी बुद्धांनी सांगितलेला संदेश आठवतो, ‘फूल आवडतं तेव्हा स्वत:साठी तुम्ही ते तोडून घेता, पण जेव्हा तुमचं फुलावर प्रेम असतं तेव्हा तुम्ही ते तोडत नाही तर त्याची निगा राखता.’ आपली ही भावना आपण सदैव स्मरणात ठेवायची. आणि म्हणूनच प्रेमाचं नाणं वाजवावं लागत नाही. ते वाजतंच! आणि ते वाजलेलं जगाला कळत नाही, पण ज्याला ऐकू यायचं त्याला ऐकू येतंच, अगदी भगवंतासारखंच. आवड म्हणजे प्रेम की प्रेम म्हणजेच आवड.? मग ते काहीही असो. निस्वार्थी मनाने केलेली प्रत्येक गोष्ट अमर असते. ते बंध कायमचे असतात. नेहमी आपल्याला पुढे नेतात, कधीच मागे खेचत नाहीत.!

#आयुष्य_वगैरे

गणवेश

शाळा सुरू होऊन आता जवळपास दोन आठवडे उलटलेलं असायचं. शाळा सुरू झाल्यानंतर काही दिवसांतच पावसाचेही दमदार आगमन झालेलं असायचं. इतक्या प्रदिर्घ कालावधीची उन्हाळी सुट्टी उपभोगून शाळेत जायचा कंटाळा तर आलेला असायचा, पण घरच्यांच्या धाकापुढे नाईलाज व्हायचा. तेव्हा कधी कधी या गोष्टीचं खूप वाईट वाटायचं की, कितीही पाऊस पडला तरी आपल्या शाळेभोवती तळे साचून आपल्याला सुट्टी मिळणार नाही, कारण आपल्या शाळेला तसं मैदान वा आजूबाजूला मोकळी जागाच नाही. मैदान म्हणून फक्त नावालाच असलेलं मारूतीच्या मंदिराच्या आवाराचा परिसर. 

शाळेच्या अगदी पहिल्या दिवसापासून कित्येक विद्यार्थ्यांच्या अंगावर नवीन गणवेश, पाठीला नवीन पिशवी, पायात झगमगीत शूज असं काही बघायला मिळायचं, पण खरं अप्रूप तर तेव्हा वाटायचं जेव्हा, त्याच्या पाठीवरच्या त्या नव्या कोऱ्या पिशवीत नवीन पुस्तकं, वह्या, कंपास हे सारंही दिसायचं. तेव्हा मग नवीन वह्या-पुस्तकांच्या वासाला वेडी मंडळी, त्याच्या आजूबाजूला गर्दी करायची.
शाळा सुरू झाली की पहिले काही दिवस सूट दिलेली असायची की, बिगर गणवेश या, पुस्तकं नसतील तरी चालतील वगैरे. पण तो कालावधी उलटला की मग नाईलाज असायचा. वर्गात सर्वांपुढे उभं करून मास्तर खूप ब-याच विद्यार्थ्यांना ओरडायचा. तेव्हा जागेवर उभं राहिल्यावर आमच्यापैकी बरेचजण एकाच जागी बसून बसून आमच्या शाळेच्या चड्डीला पडलेली भोकं हात मागं बांधून झाकत असू. तेव्हा वर्गात एकच हशा पिकायचा. एकतर गणवेश घालून शाळेत या, किंवा पालकांना घेऊन या, अशी तंबी देऊन मग मास्तर आम्हाला खाली बसवायचा. मग खाली बसल्यावर मन नकळतपणे घराकडे धाव घ्यायचं. आता घरात काय सांगायचं.? शाळेत कुणाला घेऊन यायचं.? नवीन गणवेशाचं काय करायचं.? कारण घरची आर्थिक परिस्थिती काही माझ्यापासून लपलेली नसायची. लहान असलो तरी पुढे जे काही चाललंय ते कळायचचं. पप्पा मिलमध्ये कामाला, शेती पावसावर अवलंबून, ते उत्पन्न ही वर्षाच्या शेवटी, मिलचा पगार महिनाअखेरीस किंवा महिना भरल्यावरच्या पुढच्या महिन्यातील पहिल्या आठवड्यात. मग पगार हातात आला की आधी महिनाभराची उधारी भागवायची. त्यात मग किराणा, दळप, दवाखाना, शेजा-यांकडून घेतलेली किरकोळ उधारी वगैरे. हे सगळं भागवून जे राहिल, त्यात मग पुन्हा एकदा पुढल्या पगारापर्यत आई-पप्पा चालवायचे. या सगळ्या अग्निदिव्यात पप्पा माझा गणवेश कसा बसवणार.? आणि त्यांना सांगायचं तरी कसं.? याचं मनाला कोडं पडलेलं असायचं. त्यातल्या त्यात ब-यापैकी जुनी पुस्तके वह्या, जुने दफ्तर, बाकी सारं साहित्य ही जुनच, म्हणजे गेल्या इयत्तेत वापरलेलं. त्यामुळे बहुतांश खर्च कमी व्हायचा, पण काही खर्चाला पर्याय नसायचा, त्यापैकी एक गणवेश. तेव्हा कधी कधी मधल्या सुट्टीत डब्बा खाऊन झाल्यावर आम्हा मित्रांची चर्चा सुरू असायची की, भविष्यात आपण नेमकी किती पगाराची नोकरी केली पाहिजे वा मिळवली पाहिजे. तेव्हा त्या वयात आमच्या बाल बुध्दीला पाच हजार रुपये म्हणजे खूप खूप खूप मोठी रक्कम वाटायची. आमचं सगळ्यांच ब-यापैकी या रक्कमेवर एकमत व्हायचं. आता कधी कधी ते दिवस आठवले की खूप खूप हसू येतं, आणि आजही या गोष्टीचं नवल वाटतं की, मी न मागता पप्पांनी नवीन गणवेश आणलाच कसा,? आणि नेमकी कुठे आणि काय तडजोड केली.? ती तडजोड नंतर मग बरेच दिवस मला पप्पाच्या अंगातील फाटक्या बनियनच्या भोकातून डोकावताना आणि तुटक्या चप्पलच्या फरफटीत दिसून यायची.!🎭
#आयुष्य_वगैरे #अडगळ
#गंध_आठवणींचा #आठवणीतली_शाळा
#शाळेच्या_डायरीतलं_एक_पान

ओ काका..

मनानं तरूण असणारे आपण शरीरानं थकू लागलोय, हे स्वीकारायला आपलं मन कधीही तयार नसतं. आपल्या वागण्या बोलण्यात, दिसण्यात होणारे बदल याकडे आपण जरी दुर्लक्ष करीत असलो तरी आपल्या आजूबाजूच्या लोकांचे या गोष्टींवर फार बारीक लक्ष असते. यातूनच कधी कधी आपल्यासाठी नेहमी आपल्या कानावर पडणारी 'ऐ'  अशी हाक, मग 'अहो' अशी बदलून जाते, हे आपल्या सुद्धा लक्षात येत नाही.!

मोकळं घर..

घरामध्ये वर्षानुवर्षे एखाद्या गोष्टीला एक ठराविक अशी जागा ठरलेली असते. कालांतराने त्याची ती जागा जरी बदलली, तरीही इतक्या वर्षांच्या सवयीमुळे नकळत आधी आपण त्याच मूळ जागी जात असतो, अन् दोन चार पावलं जातो न जातो तितक्यात थबकून मागे वळत असतो. जिथं एखाद्या निर्जीव वस्तूतही सवयीमुळे आपला इतका जीव अडकलेला असतो, तिथं मग आपल्या जीवाभावाची माणसं आपल्यात नसताना जीवाची होणारी घालमेल, आणि तगमग, याने शरीर आणि मन सतत धुमसत असते.! याची धग कुणाला दिसतही नाही, अन् जाणवतही नाही.!

शाळेतल्या आठवणी

वर्गात एका विशिष्ट जागी बसलं की, हमखास सगळी शाळा नजरेत घावायची. आमचा वर्ग तसा शाळेच्या मध्यवर्ती भागात, आणि आम्ही ब-यापैकी नेहमीच खिडकीची जागा  पकडून बसायचो, त्यामुळे नकळतपणे सतत बाहेर लक्ष जायचं, मास्तरांची एकसारखी बडबड सुरु असताना खिडकीतून बाहेर पहायला लय मस्त वाटायचं.

शाळेच्या आवारात चिंचेची भरपूर मोठाली झाडं. कावळं आणि छोट्या छोट्या चिमण्यांचा किलबिलाट सतत सुरू असायचा, तो कधी कधी मास्तरांच्या बडबडीला कोरस असल्याप्रमाणे भासायचा. एक तास संपला आणि दुसरा सुरू व्हायचा असला की, या मधल्या ४-५ मिनिटांच्या कालावधीत वर्गात लय कालवा सुरू असायचा.

मुली तर सपशेल एकमेकांकडे तोंड करून बसायच्या आणि गप्पा मारायच्या.‌ आम्ही मुलं नेहमीप्रमाणे कुणाच्या तरी डोक्यात खारीक मारणं, एखाद्याची पेन, कंपास लपवणं, खिडकीच्या कपाटात ठेवलेल्या जेवणाच्या डब्यांचा क्रम बदलणं, वर्गाबाहेर असलेल्या चपला विस्कटणं, फळ्यावर लिहलेल्या सुविचाराचं एखादं अक्षर पुसून येणं, अशा उचापती करत रहायचो. त्यातल्या त्यात एखादं कार्टून आकाशवाणी पोरगं वर्गाच्या दरवाज्याला खेटून उभं रहायचं, आणि मास्तर येताना दिसला की.., ए... गोंद्या आला रे... अशी हाक देऊन सगळ्या वर्गाला सावध करायचं. पण एखादा तास संपून पुढचा तास जेव्हा गणित विषयाचा असायचा, तेव्हा त्या चार पाच मिनिटांच्या कालावधीत वर्गात अक्षरशः स्मशान शांतता पसरलेली असायची. गणिताचा मास्तर दूरवर असला तरी, व्हरांड्यातून वर्गाकडे येताना त्याची चाहूल स्पष्ट जाणवायची. त्याच्या पायातल्या त्या बांधिव चमड्यांच्या चपलांची करकर ऐकून आमच्या काळजात धस्स व्हायचं. मास्तर वर्गात आल्यावर एकsss साथsss नमस्तेsss... च्या तालबद्ध आवाजात वर्गातील शांतता काहीकाळ हरवून जायची. मास्तर क्षणभर एका ठिकाणी थांबून वर्गात सगळीकडे एक नजर फिरवायचे, तेव्हा बहुतेक जणांचा नेमकं आपणच त्याच्या नजरेत घावायला नको, हा आटापिटा सुरू असायचा. क्षणभरात पुन्हा एकदा सारं काही मग सामसूम होऊन जायचं. नेहमीप्रमाणे पहिल्या बेंचवर बसलेली हुशार दिवटी पोरं काहीतरी प्रश्नं विचारून आय घालायची, आणि मग त्याची झळ पार अगदी शेवटच्या बेंचवर आमच्या पर्यंत पोहचायची. गणिताचा मास्तर तसा शिकवायचा चांगलंच, पण त्यानं बोललेलं आमचा मेंदू कधीच जास्त मनावर घेत नसायचा. मास्तर शिकवताना आमचं लक्ष खिडकीतून बाहेर असलेलं मास्तरला कळालं की, तो हातात असेल ते थेट, त्याच जागेवरून आमच्या दिशेने भिरकावून द्यायचा. कधी खडू, कधी डस्टर, तर कधी पट्टी. दररोज गणिताच्या मास्तरांचा तास संपला की, संपूर्ण वर्गात एक आनंदाची लहर पसरायची, अशावेळी पुढचा तास सुरू होण्याआधी आम्ही पोरं बेंचवर माना टेकवून, कान पुर्णपणे बेंचला लावून बोटांच्या नखांनी एखादं संगीत वाजवत बसायचो. जाम भारी वाटायचं. तेव्हा पुन्हा पुढचा तास सुरू झाल्याची घंटा वाजल्यावरच आम्ही भानावर यायचो.! 🎭

#आयुष्य_वगैरे 

#शाळा_शाळेत_गेलेल्या_प्रत्येकासाठी

आई-बाबा

माझी आई नेहमी एक वाक्य बोलते.,
" आपलं बाळं आपल्या मांडीवर मुतलं,
म्हणून मांडी कापून टाकून चालेलं काय.?"
आपण जन्माला आल्यापासून नेमकं याच तत्वाने
आई-बाप मुलांसोबत वागत असतात.
आपल्या कित्येक चुकांवर पांघरूण घालत असतात.
मुलं त्यांच्याशी कशीही वागोत, पण आई-वडिलांच्या, त्यांच्या मुलांप्रती असलेल्या निस्वार्थ प्रेमात
तसूभरही फरक पडत नाही.
आपल्या काळजाच्या तुकड्यांचं
आपल्या डोळ्यासमोर सारं काही व्यवस्थित पार पडावं, त्याचा संसार गाडा व्यवस्थित पळावा,
यासाठी अगदी शेवटच्या श्वासापर्यंत
आई-वडिलांची धडपड सुरू असते.!🎭
#आयुष्य_वगैरे

मनातलं आभाळं..

इतरांच्या दुःखात आपलं दुःख, आणि सुखात आपलं सुख शोधणारी माणसं तशी विरळच, तरीही कधी कधी, एखाद्याचं सुख बघूनही नकळत आपले डोळे पाणावतात. तेव्हा खरंतर भरून आलेलं मनातलं आभाळ डोळ्यांवाटे कोसळतं. एकांत असेल तर हे कोसळणं वळीवाच्या पावसाप्रमाणे वादळी, गरजून, हांबरून असतं, आणि माणसांचा गोतावळा सोबतीला असेल तर, एखाद्या श्रावणसरी सारखं, ऊन पावसाशी लपंडाव करत बरसण्यासारखं असतं. 

शेवटी सुख असो वा दुःख, 

ते सुध्दा पावसासारखचं असतं, 

बरसणं जरी एकसारखं असलं, 

तरी प्रत्येकाचं भिजणं मात्र वेगवेगळं असतं.! 

#आयुष्य_वगैरे

तारीख पे तारीख..

सिनेमाच्या जगात कोर्ट कचेरीचं जे चित्र आपल्यासमोर उभं केलं जातं ना, ते खूप वेगळं आहे. ख-या आयुष्यात त्यातला फक्त आणि फक्त एकच भाग तंतोतंत लागू होतो, आणि तो म्हणजे "तारीख पे तारीख.. 

तारीख पे तारीख... 

तारीख पे तारीख और 

तारीख पे तारीख मिलती रही है....

लेकिन इंसाफ़ नही मिला माई लॉर्ड.! 

इंसाफ़ नही मिला.... मिली है. तो सिर्फ़ ये तारीख.!" 

जी माणसं खूप आशेने, आपले घरगुती अथवा इतर तत्सम विषय घेऊन कोर्टात जातात, त्यांना तिथं किंमत शून्य असते. वकील सोबत असल्याशिवाय कुणीही दखल घेत नाही. भटक्या कुत्र्याप्रमाणे बाहेर हुसकावलं जातं. ज्यांच्यासाठी हे सारं काही सुरू आहे, त्यांना तर फारच कमी प्रमाणात बोलू दिलं जातं. असे कित्येक हताश, निराश चेहरे दररोज माझ्या डोळ्यासमोर असतात. मंदिर मशिद असो वा एखाद्या - नेत्या - अभिनेत्याचा विषय असो, तिथं तत्परता दाखवत लवकरात लवकर प्रकरणाचा निपटारा करणारं कोर्ट सामान्य माणसाला मात्र तारीख पे तारीख.. 

तारीख पे तारीख...

तारीख पे तारीख देत, त्याच्या सहनशीलतेचा अंत पाहत असतं. सगळेच खटले एकसारखे नसतीलही, पण आपल्या सोबत अन्याय झालाय, या भावनेनं न्याय मागायला आलेला एखादा माणूस, 

या हेलपाट्यात पार खचून जातो.

#त्याच्या_मनातलं 

#आयुष्य_वगैरे

सदाफुली

माझी अन् त्याची भेट तशी नेहमी बाहेरच व्हायची, किंबहुना घडून यायची. मग कधी कधी बरेच दिवस तो भेटला नाही की, त्याच्या शोधात मी थेट त्याचं घर गाठायचो. तेव्हा त्याच्या भर वस्तीतल्या घराचा दरवाजा, मला नेहमीसारखाच बंद दिसायचा. अंगणात अगदी भिंतीला खेटून तीन नक्षीदार दगडावर विराजमान एक तुळस, पण नावालाच. कारण पाण्याअभावी ती कधीच पुर्णपणे सुकून गेलेली, फक्त सांगाडा शिल्लक. तेव्हा त्या तुळशीतल्या भेगाळलेल्या मातीला पाहत बराच वेळ मी तिथं रेंगाळत रहायचो. मला तसं पाहून आजूबाजूच्या लोकांच्या घरासमोरील तुळश्या हसल्याचा मला भास व्हायचा. आजूबाजूला अडगळीत उगवलेली सदाफुली ही मिश्कीलपणे हसल्या सारखं वाटायचं. दरवाजा ठोठावताच काही क्षणांतच तो यायचा. तेव्हा घराचा उंबरठा ओलांडून आत जाताना मनात सहज विचार येऊन जायचा की, या उंब-याला शेवटचं पाणी अन् हळदीकुंकवाची बोटं कधी लागली होती कुणास ठाऊक. 

त्याचं ते घर म्हणजे इनमिन तीन खोल्यांचे पत्र्याचे शेड. आजपासून बाहेरपर्यंत सगळ्याच चौकटी अगदी एकमेकांसमोर. किचन, बेडरूम, हॉल आणि बाथरूमच्या आसपास असलेली थोडी मोकळी जागा. त्या मोकळ्या जागेत, एका कोपऱ्यात, शेजारच्या अंगणात उगवलेल्या पारिजातकाची काही फुलं पडली होती, बहुतेक दररोजच पडत असावीत. त्यांना पाहून क्षणभरासाठी मन अगदी प्रसन्न होऊन गेलं. तितक्यात त्याची हाक माझ्या कानावर आली. अरे शरद... तिकडे बाहेर काय करतो आहेस...?? ये... इकडं आत ये बरं..! तसा मी लगेचच आत गेलो.

हॉलमध्ये एक जुनाट टिव्ही, पाच-सात प्लास्टीक खुर्च्या, त्यावर टीचभर धुळ पडलेली भरपूर मराठी मासिकं, एक शिलाई मशीन, कोपऱ्यात दोन-तीन झाडू वगैरे भरपूर काही दिसत होतं. एक भलीमोठी चांगल्या अवस्थेतील तिजोरी पाठमोरी का ठेवली होती कुणास ठाऊक.? मी नकळत पाठीमागे हात घालून, त्या तिजोरीचा आरसा तपासला, तर तो ही मला चांगल्या अवस्थेत जाणवला. 

भिंती ओबडधोबड दिसत होत्या. ब-याच ठिकाणी ओल ही धरलेली दिसत होती. सगळीकडे एकसारखा पांढरट रंग दिलेला होता. काही ठिकाणी भिंतीला पडलेल्या भेगा बुजवल्यांच स्पष्ट दिसून येत होतं. का कुणास ठाऊक पण घराची अवस्था पाहून मनात विचार येऊन जात होता की, इथं काहीतरी दुरूस्ती वा रिनोवेशनचं काम सुरू होतं, पण ते अर्धवट सोडून दिलं.

हॉल ओलांडून बेडरूममध्ये गेलो, तर तिथंही तीच अवस्था. तिथं भिंतीत काढलेल्या एका कपाटावर ठेवलेली एक खोबरेल तेलाची निळी बाटली, एक कंगवा, काही चाफे आणि रबरा, टिकलीची डबी आणि सिंदूराची एक छोटीशी लांबट डबीही दिसत होती. त्यावर सुद्धा धुळीनं मायेचं पांघरूण घातलेलं दिसत होतं. बेडच्या अगदी समोरच्या भिंतीवर टांगलेली मोरपीस बाकी मनाला खूप सुखावून जात होती.

शेवटी किचनमध्ये आलो. एव्हाना त्यानं दुधाची एक मापाची पिशवी आणि कॉफीच्या दोन छोट्या पुड्या आणून दुध गरम करायला ठेवलं होतं. माझी नजर अजूनही तशीच सैरभैर फिरत होती. जेव्हा कधी अधेमध्ये त्याच्या घरी येतो, तेव्हा माझं हे असंच होतं. त्याच्याशी नेमकं काय बोलावं, ते काहीच सुचत नाही. 

किचनमध्ये निवडक डबे आणि काही भांडी होती. सहजच किचन कट्टयाच्या डाव्या बाजूला असलेल्या देवघराकडे नजर गेली. संपुर्ण देवघर मला रिकामं दिसलं. तिथंही भरपूर धूळ. तिथं अगरबत्ती स्टॅंडमध्ये अगरबत्ती जळून शिल्लक राहिलेली एक काडी दिसत होती. ती कधीची होती कुणास ठाऊक, पण ती काडी साक्ष देत उभी होती की, कधीतरी इथे देव होते. 

त्यानं कॉफीची वाटी देण्यासाठी मला हाक दिली, तेव्हा मी भानावर आलो. मग तो ही माझ्या समोरच मांडी घालून बसला. अजूनही मी आजूबाजूला पाहण्यातच हरवलो होतो. तेव्हा सहज वाटून गेलं की, हा घरात असताना जिथं जिथं फिरतो, तेवढीच त्याचे पाय पडलेली जागा स्वच्छ दिसते आहे, नाहीतर सगळीकडे फक्त धूळ, धूळ आणि धूळच.! मी त्याला काही विचारणार तितक्यात तो म्हणाला की, कामावरून आलो की जाम कंटाळा आलेला असतो रे, त्यामुळे मी आठवड्यातून एकदाच साफसफाई करतो. घरी माझ्याशिवाय कुणी येत जात नाही, त्यामुळे माझं असं अडगळीत राहणं खपून जातं. त्यावर मी त्याला म्हणालो की, असा राहत जावू नकोस रे. आधी सारखा रहा ना.., एकदम टिपटॉप.! त्यावर तो काहीच बोलला नाही, आणि त्याची काळीपांढरी दाढी खाजवत जोरजोरात हसू लागला. तेव्हा क्षणभरासाठी घराच्या भिंती कौतुकाने आमच्याकडे पाहत असल्याचा मला भास झाला. 

मी याच्या घरी का आलो होतो,? नेहमी का येतो,? मी आलो तेव्हा मला काय काय बोलायचं होतं.? त्यापैकी मी त्याच्याशी काही बोललो काय.? अशा एक ना अनेक ढीगभर प्रश्र्नांचा पसारा मनात साठवून मी जड अंतःकरणाने तिथून निघून आलो. नेहमीसारखच अगदी प्रसन्न हस-या चेह-याने त्याने मला निरोप दिला, आणि मी काही पावलं पुढे येतो न येतो तितक्यात मला त्याच्या घराचा दरवाजा बंद झाल्याचा आवाज ऐकू आला. तिथं बाजूलाच अडगळीत उगवलेली सदाफुली अजूनही मिश्कीलपणे हसत असल्याचा मला भास होत होता.🎭

#आयुष्य_वगैरे 

#अडगळ