शब्दसखा

चार माणसात राहूनही हे असं शब्दांशी खेळणं एखाद्याला जमत असेलही बहुतेक. पण मला तर नेहमी एकांतातच ही शब्द गाठ पडतात. मग विशेष स्थळ, काळ, वेळ यातलं काहीच लागत नाही. एकटं राहणं, एकाकी पडणं हे चांगलं की वाईट माहीत नाही, पण जिथं आपल्यासाठी कधीच, कुणीच नसतं ना, तिथं शब्द आपली वाट पाहत उभे असतात, फक्त आपल्याकडे ती नजर पाहिजे. कुणी आनंदी मनाने आनंदाचं गाणं लिहितो, तर कुणी दुःखी कष्टी मनाने रडगाणं लिहितो. आपली जशी मनस्थिती तसे शब्द आपोआप कागदावर उतरत जातात. पण कधी कधी त्रासही खूप होतो हो, कारण दोन चार ओळीत आपण आपल्या आयुष्यातला एखादा महत्त्वाचा प्रसंग अधोरेखित करून जातो, आणि वाचाणारा फक्त एक चारोळी म्हणून वाचून लगेचच पुढच्या पानावर जातो. आपण लिहिलेलं क्वचितच एखाद्या मनाचा नेमका ठाव घेत असतं. तेच एक तेवढं या आपल्या लिहिण्याचं सुख, बाकी सगळं व्यर्थ.!

#आयुष्य_वगैरे #अडगळ 

गोष्टीचं शेवटचं पान..

आता तो ही संपला, आणि बहुतेक त्याची गोष्ट ही.! म्हणून त्याच्या एकेक जुन्या आठवणी पुसत असताना हा मेसेज मला दिसला. माझ्यासाठी हे त्याच्या गोष्टीचं शेवटचं पान..

त्याचा हा text message ब-याच दिवसांपासून inbox मध्ये पडून होता, तो असा..

"का कुणास ठाऊक आधीच कधी कधी रात्री खूप खूप उशीरापर्यंत झोप येत नाही. पंखा, पडदा, खिडकी, छत, भिंती यांचेकडे पाहत जागत राहतो. चादरीला कडकडून मिठी मारतो, तेव्हा कुठे थोडं हायसं वाटतं. आणि आता आजकाल प्रत्येक दिवसाची सुरुवात ही रडण्यानेच होत आहे.‌ सकाळी डोळे उघडताच जाणवणारा एकटेपणा अगदी जीवघेणा वाटतो. कधी आणखी एक दिवस मागे पडला याच सुख वाटतं, तर कधी आणखी किती दिवस बाकी हा विचार छळतो. याआधीही देवाकडे खूप काही मागितलं आहे, पण त्यानं काहीच दिलं नाही. आता तर मरण मागूनही दमलो आहे, पण तेसुद्धा काही केल्या मिळत नाहीये. खरंच सांगतोय, आत्महत्या करायची हिम्मत नाहीये ओ. पण आता एक कळून चुकलयं की, देवाकडे मागून काहीच मिळत नाही. तो नाहीच मुळी. आपल्या मनाच्या समाधानासाठी, हवं तसं जगण्यासाठी, आणि देवाधर्माच्या नावाखाली सगळं काही पचवण्यासाठी या जागा आपण स्वतःच तयार केल्या आहेत. कधी कधी तर त्या देवाकडे पाहून मनात विचार येऊन जातो की, बिच्चारा हा सुद्धा दिवसातला कित्तीतरी वेळ एकटाच असतो, त्या गाभाऱ्यात कोंडलेला.! आपल्या श्वासाचं ही असंच काहीसं झालं आहे बहुतेक. त्याला देह नावाचा पिंजऱ्यात कोंडलयं. हो पिंजराच. कारण आजकाल माणूस आणि माणूसकी उरलीय कुठे.!? 🎭

#आयुष्य_वगैरे #अडगळ #गोष्ट_छोटीशी_डोंगराएवढी 💔

एका गोष्टीचा अंत..

आधीच खूप साऱ्या अधु-या गोष्टींनी भरून गेलेला मी, त्यात आता त्याचं ते मरण म्हणजे आणखी एक अधुरी गोष्ट.! त्याचं ते तसं जाणं म्हणजे त्याच्या गोष्टीचा अंत आहे की आरंभ.? हेच मला कळत नाहीये. आता तर असं वाटू लागलं आहे की पुर्ण, पुर्णत्व असं काही नसतंच बहुतेक. जन्म-मरण म्हणजे एक अविरतपणे सुरू असलेलं चक्र आणि आपण चिखलाचे गोळे. त्यावर स्वार होऊन, स्वतःला आकार देत पळत रहायचं. तोल सांभाळत पळत राहणं, म्हणजेच जगणं. आणि तोल गेला, आपण खाली पडलो की मरण. मग पुन्हा माती, पुन्हा चिखल, पुन्हा गोळा, पुन्हा चाकावर स्वार व्हायचं वगैरे वगैरे.! पण चक्र कधीच कुणासाठी थांबलं नाही, थांबत ही नाही.! खूपशा गोष्टींचा शोध घ्यावा, असं वाटत आहे. पण भूतकाळ, मग तो कोणाचाही असो, एखाद्या कृष्णविवरासारखा असतो. एकदा का त्या विश्वात गेलं आणि रमलं की, आपण कायमचेच त्या विश्वाचे होऊन जातो. 

#आई_म्हणे ते अगदी बरोबर आहे, काही प्रश्नांची उत्तरं ही न शोधलेलीच बरी असतात.!🎭

#आयुष्य_वगैरे 

#अडगळ 💔

बातमी

त्याच्या शोधासाठी सुरू असलेला माझा प्रवास शेवटी त्याच्या आत्महत्येच्या बातमीवर येऊन थांबला, आणि 'पल भर के लिये कोई हमें प्यार कर ले..'! ही त्याची कॉलरट्यून मात्र माझ्या मनात कायमस्वरूपी घर करून बसली.

त्याच्या शोधात मी त्याचं घर गाठलं होतं. घर बंद आणि बाहेर भलंमोठं गंजलेलं कुलूप दिसलं. तिथं त्याच्या उंबरठ्याशी थांबून मी पुन्हा एकदा त्याचा नंबर डायल केला, पण पुन्हा तेच 'आपण ज्या नंबरशी संपर्क करू इच्छिता तो सध्या बंद आहे.'! दुपारची वेळ होती.‌ आजूबाजूला ब-यापैकी सगळ्या घरांचे दरवाजे बंद दिसत होते. आता नेमकं काय करावं, ते मला काहीच सुचत नव्हतं. तितक्यात सहज माझं लक्ष बाजूच्या तुळशी वृंदावनाकडे गेलं. याआधी मी आलो होतो, तेव्हा प्रत्येक वेळी ती तुळस मला ताजीतवानी दिसली होती, पण आज ती पुर्णपणे निष्पर्ण, सुकलेली दिसली. आजही भेट व्हायची मुश्किल दिसते आहे, म्हणून मी त्या जेमतेम दोन तीन पाय-या उतरू लागलो, तसा मला बाजूच्या एका लोखंडी गेटमधून कोण हवंय आपल्याला.? अशी हाक ऐकू आली. त्यावर मी म्हणालो की, इथं जे गृहस्थ राहतात ना, त्यांचा माझा थोडा परिचय होता, पण मध्यंतरी बरेच दिवस भेटही झाली नाही, आणि त्यांचा फोनही बंद येतोय, म्हणून म्हटलं की थेट घरीच भेट घेऊयात. त्यावर तो लोखंडी गेटच्या आतील गृहस्थ थोडा गंभीर झाला, आणि म्हणाला की, तुम्हाला खरंच काहीच माहीत नाहीये काय.? मी फक्त नकारार्थी मान डोलावली. तसं त्या गृहस्थाने आणखी काही न बोलता गेट उघडून मला आतमध्ये घेतलं, आणि आम्ही तिथल्या कट्ट्यावर बसलो. बराच वेळ ते गृहस्थ काहीच बोलत नव्हते. पण जेव्हा अचानक बोलू लागले, ते शब्द ऐकून तर माझी वाचाच बसली. पेपरात बातमी आली होती की ओ. मनोरुग्णाची घरातील पंख्याला लटकून आत्महत्या. २-३ दिवस घर बंद अवस्थेत होतं. फोनही बंद होता. त्याच्या कामावरची लोक त्याला शोधत आली, तेव्हा हे सगळं ध्यानात आलं.  तब्बल एक दोन नाही, तर तीन दरवाजे तोडून आत जायला लागलं. त्याचं वजन किती कमी होतं, त्याचं लटकलेलं प्रेत पाहून वाटत होतं की, बिचा-याची जीव जाताना किती तळमळ झाली असेल. मध्यंतरी त्यानं सगळं घर पांढ-या रंगाने रंगवून घेतलं होतं. त्या भिंतीवर बॉलपेननं लिहिलेलं काहीतरी अस्पष्ट असं दिसत होतं. आत्महत्या, ॲक्सिडेंट, हार्ट अटॅक, चिमणी, खुशबू, स्वप्नं, कुठेच फुलं नसलेली नुसती पानं पानं रेखाटलेली वेल आणि आणखी ही बरीच शब्द. पण पुर्ण असं एखादं वाक्य कुठेच दिसत नव्हतं. कुणीही कुठेही हात वगैरे न लावता सर्वात आधी पोलिसांना फोन केला. अगदी हाकेच्या अंतरावर असलेले पोलिस ही एक ॲम्ब्युलन्स घेऊन तात्काळ हाजीर झाले. पंख्याला लटकलेलं प्रेत खाली काढलं. लागलीच शवविच्छेदनासाठी पाठवलं, आणि पोलिस मंडळी बाकी किरकोळ चौकशी करत मागे थांबले. 

पोलिस - याला कोणी मागे पुढे.?

लोक - आई वडील, मोठा भाऊ आहेत, पण ते दुसरीकडे राहतात.

पोलिस - मग हा इथे एकटाच का.?

लोक - याचं कुणाशी तसं पटत नव्हतं. थोडा वेडसर होता हा. बहुतेकदा तर याला तोंडावर हात धरून एकटाच बोलत बोलत, हसत जाताना ही पाहिलंय आम्ही.?

पोलिस - एकटाच बोलायचा.!? कधी काही ऐकलंय कुणी की, तो नेमकं काय बोलायचा.?

लोक - घरी रहा, काळजी घ्या, चिमणीकडे लक्ष दे, दुपारी तासभर झोप घे, मी संध्याकाळी नेहमीसारखा वेळेत येईन, वगैरे वगैरे.

पोलिस - म्हणजे याच्या घरी आणखी कुणीतरी आहे.

लोक - नाही साहेब. घरी कुणीच नाही. रात्रीच्या वेळीही घरातून खूप उशीरापर्यंत एकट्यानेच हसण्या बोलण्यचे आवाज ऐकू यायचं, पण असं वाटायचं की आत कुणीतरी आहे.

पोलिस - हा एकाकी का रहायचा.?

लोक - याचं लग्न होऊन बरीच वर्षे झाली होती, पण अजूनही काही मूलबाळ नव्हतं. तसं सगळं काही ठीक होतं, पण जसजसा वैवाहिक कलह वाढत गेला आणि आपली फसवणूक झालीय, हे त्याच्या लक्षात आलं, तसतसं त्याचं हे असं विचित्र वागणं सुरू झालं. आणि गेल्या ४ वर्षांपासून हा एकटाच राहत होता. साहेब, आत्ताच काही महिन्यांपूर्वी याचा घटस्फोट ही झाला होता. आता तर एकटा जीव अगदी सुखी झाला होता. पण तितक्यात त्यानं हे असं पाऊल का उचललं कुणास ठाऊक.?

पोलिस - तुम्हीच तर म्हणत आहात ना की वेडपट होता तो. मग त्याच वेडाच्या भरात त्यानं असं केलं असावं.

लोक - कुणास ठाऊक.? 

या वेड्यामुळे आपल्यामागे विनाकारण काही झडती नको, म्हणून हळूहळू एकेक करून सगळे शेजारी पांगले. हवालदार लोकांनी सा-या घराची झडती घेतली. एक जीन्स, चार कुर्ता शर्ट, दोन अंडरवियर, दोन टॉवेल, यापलीकडे घरात एकाही कपड्याचा मागमूस नव्हता. मोबाईल चार्जर दिसत तर होता, पण मोबाईल कुठेच नव्हता. सोप्यातली तिजोरी उघडली असता, त्यात एक भल मोठा गुलाबी रंगाचा टेडी दिसला, बाकी सगळी तिजोरी रिकामीच. डागडुजी सुरू असलेलं घराचं काम अर्धवट सोडलेलं दिसत होतं. स्वयंपाक खोलीत ही उपडी पडलेली सगळी भांडी धूळ खात होती. गॅसच्या बर्नर वरही धूळ साचली होती. घराला भरपूर प्रमाणात वाळवी लागल्याचेही दिसत होते. किचनच्या ओट्यावर फक्त एकच डबा भरलेला दिसत होता, तो म्हणजे मीठाचा. लागूनच असलेल्या देवघरात फक्त एकच मुर्ती दिसत होती, ती सुद्धा बाळकृष्णाची. पोलिसांना काहीच कळत नव्हतं. एव्हाना त्याच्या आईवडिलांना निरोप मिळाला होता, आणि त्यांच्या हंबरड्याने सगळं घर हादरून जात होतं. पुढल्या दिवशी शवविच्छेदन अहवालात आत्महत्या, मनोरूग्ण, गेल्या दोन दिवसांपासून त्याच्या पोटात अन्नाचा एक कणही गेला नव्हता, वगैरे वगैरे हायलाईट केलं होतं. आता पुढे आणखी काही ऐकण्याची ताकद माझ्यात उरली नव्हती. माझे डोळे कधीचे वाहत होते. म्हणून त्या गृहस्थाला मी हात करून थांबवलं, आणि तिथून निघाताना इतकंच बोललो की, सर.., तो मनोरुग्ण नव्हता.! हात जोडून त्यांना नमस्कार केला. गेटच्या बाहेर आलो. पुन्हा एकदा त्याच्या घराच्या दाराला लावलेल्या त्या गंजलेल्या कुलूपाला आणि सुकलेल्या तुळशीला पाहून मी तिथून निघालो.!🎭

#आयुष्य_वगैरे #अडगळ 💔

#गोष्ट_छोटीशी_डोंगराएवढी 

दुष्काळ

#पाऊस कधी हवाहवासा वाटलाच नाही. आई सांगते त्याप्रमाणे माझ्या व्यसनी काकाच्या जाचाला कंटाळून लग्नानंतर बरीच वर्षे #आईबाबा वाड्याच्या अगदी मागील बाजूस असलेल्या कौलारू खोलीत रहायला होते. तिथं उन्हाळा-हिवाळा कसाबसा निघून जायचा, पण पावसाळा अगदी नको नकोसा व्हायचा म्हणे. पावसाळ्याची चाहूल लागली की, आईला प्रपंचाची काळजी लागलेली असायची. पावसाच्या पाण्यापासून काय काय आणि कसं वाचवायचं.? खरी आब्दा तर तेव्हा व्हायची म्हणे, जेव्हा मिलमध्ये बाबांची रात्रपाळी असायची, आणि आई, आम्ही दोन भावंडं घरी असायचो. तेव्हा आईनं सगळं काही कसं निभावलं असेल, याचा आत्ता विचार ही करवत नाही. 

ती खोली तशी खूप छोटी आणि बशी सारखी खोलगट होती. उंब-यातून आत पाऊल टाकलं की जवळपास एक फूट खाली जमिनीवर पाय टेकायचा. दारही ब-यापैकी ठीकठाक, एक दिवळी आणि कौलांच्या फटीतून आत येणारं सर्व काही.! याठिकाणी सर्वकाही म्हणजे उन, वारा, पाऊस, पालापाचोळा, धूळ, माती, किडा, मुंगी वगैरे वगैरे. एका बाजूला सरपणाचा ढीग, तिथंच बाजूला एक रॉकेलचा कॅन, वर तुळीला टांगेलला एक कंदील, आणि दिवळीत एकमेकांच्या साथीनं बसलेल्या २ रॉकेलच्या चिमण्या. एकसारखा पाऊस सुरू झाला की या खोलीत गुडघाभर पाणी साचायचं. सगळं सरपण भिजून जायचं, सगळीच भांडीकुंडी पाण्यावर तरंगत असायची. दिवळीत असलेली एक रॉकेलची चिमणी आणि तुळीला टांगलेला कंदील यांच्या मिणमिणत्या उजेडात घरी एकटीच असलेली आई आम्हा दोघां भावंडांना छातीशी बिलगून, तिच्या लग्नाच्या संसार सेटातून भेट म्हणून आलेल्या लोखंडी खाटावर कुडकुडत बसलेली असायची. 

आता तिच्या लग्नाच्या वेळेचं काहीच शिल्लक नाहीये. ना भांडीकुंडी, ना कसला कपडालत्ता, ना लग्नातला एखादा फोटो, ना आणखी काही. आता शिल्लक आहेत त्या फक्त आठवणी.! या पावसामुळे आईच्या आणि आम्हां भावंडांच्या लहानपणीच्या कित्येक आठवणी कायमच्या वाहून गेल्या आहेत. इथं कधी कधी बालपणीच्या आठवणी असा हॅशटॅग ट्रेंड करतो ना, तेव्हा मनाला खूप वाईट वाटून जातं की, आपण लहानपणी कसे दिसायचो हे आपल्याला माहीतच नाहीये, आपला बालपणीचा एकही फोटो आपल्याकडे नाहीये. 

सन १९८६, १९८७ ला #दुष्काळ वगैरे पडला होता म्हणे. ती काही वर्षं आईसाठी तशी सुखाची गेली. पण पावसावर अवलंबून असलेली शेती मात्र त्या २ वर्षांत पुर्णपणे वाया गेली. तेव्हा कर्जबाजारी झालेल्या बापाला त्यातून बाहेर पडायला पुन्हा बरीच वर्षे लागली. नेहमीप्रमाणे अधेमध्ये आईचा एखादा दागिना गहाण ठेवून किरकोळ उधारीवर घर गाडा चालायचा, आणि सणासुदीच्या दिवसात आणखी उधारी उसनवारी करून काही दिवसांसाठी का असेना, पण बाप आईचा दागिना सोडवून आणायचा.!🎭

#आयुष्य_वगैरे #अडगळ 

#गंध_आठवणींचा 

#त्याच्या_मनातलं 

पल भर के लिये कोई हमें..

माझ्या कोर्टाच्या सुट्ट्या संपून आता जवळपास महिना पूर्ण झाला. सगळं काही नेहमीसारखं सुरू आहे. अधेमधे एखादी पावसाची सर कोसळून जात आहे. पण पावसाळ्याच्या अगदी सुरुवातीला, म्हणजे जूनमध्ये जो काही तुफान पाऊस बरसला ना, तसा पाऊस पुन्हा अजून काही झालाच नाही. दिवसभर काळ्याभोर ढगांची पळापळ मात्र सुरूच असते. निळ्याशार ढगांची पार्श्वभूमी घेऊन पळापळ करणारी ही काळभोर ढगं पाहत बसणं, म्हणजे ही एक प्रकारचं सुखचं. या दिवसात माझं तसं हे ठरलेलं रूटीन. पण का कुणास ठाऊक सुट्टीनंतर कामावर आल्यापासून काहीतरी चुकल्यासारखं वाटत होतं. आजही काम आवरल्यावर नेहमीसारखाच घरी येऊन बसलो होतो. चहाचा वाफाळता कप माझ्याकडे डोळे लावून बसला होता. अंगणात नुकत्याच टाकलेल्या एका छोट्या पत्र्याच्या शेडच्या अडगळीत दोन चार चिमण्यांचं अतिक्रमण सुरू होतं. पण हे अतिक्रमण झाल्यापासून त्यांची चिवचिव हेच मला माझ्या घराच्या जिवंतपणाचं एकमेव कारण वाटत होतं. त्यातच अगदी काही दिवसताच आजूबाजूला पसरलेल्या हिरवळीला पाहून मी या विचारात हरवून गेलो होतो की, या पावसाच्या पाण्यात नेमकी काय जादू असते कुणास ठाऊक.? तितक्यात मला शेजारच्या घरातून रेडिओवर लागलेल्या एका गाण्याचा आवाज ऐकू आला, क्षणार्धात मी काही दिवस मागे गेलो, आणि मला तो काहीतरी चुकल्यासारखं वाटणारा धागा सापडला. तसा पट्कन मी आधी चहाचा कप रिता केला, आणि पुन्हा गाणं ऐकण्यात रममाण झालो. 'पल भर के लिये कोई हमें प्यार कर ले.., झूठा ही सही.!" हे गाणं म्हणजे त्याची कॉलर ट्यून होती. पण कोर्टाचं कामकाज नियमित सुरू झाल्यापासून तो अजूनही का दिसला नाही, हे मला उमगत नव्हतं. 

पुढच्या दिवशी कोर्टात गेल्यावर काम आवरून मुद्दाम वाट वाकडी करून मी त्या नेहमीच्या टपरीवर गेलो, जिथं कायम आमची भेट आणि गप्पा व्हायच्या, पण तिथंही भरपूर वेळ बसूनही ना त्याची भेट झाली, ना तो तिथून आलेला गेलेला दिसला. टपरीधारकाकडेही चौकशी केली असता त्यानेही विशेष काही आठवत नसल्याचे सांगितले. नेमकं काय बरं झालं असेल, हे मला कळत नव्हतं. खूप महिन्यांपूर्वी एकदा मी त्याचा नंबर डायल केला होता, पण तो सेव्ह न केल्यामुळे आता सगळा प्रॉब्लेम झाला होता. हताश मनाने तिथून घरी परतलो, पुन्हा चहा, आजूबाजूला हिरवळ, आणि सोबतीला काळ्याभोर ढगांची नुसती पळापळ. पण आज रेडिओवर ते गाणं लागलेलं नसूनही कानात ते "पल भर के लिये कोई हमें.. " गाणं वाजत होतं. आता मन जास्तच कासावीस झालं होतं. म्हणून शेवटचा प्रयत्न म्हणून माझी डायरी मी चाळू लागलो, आणि त्यात मला त्याचा नंबर मिळालाच. तसा लगेचच मी तो डायल केला, पण 'आपण ज्या नंबरशी संपर्क करू इच्छिता, तो सध्या बंद आहे." या पलीकडे काहीच ऐकू येत नव्हतं.

पुढच्या दिवशी मी आदल्या दिवशीचं सगळं रूटीन पुन्हा फॉलो केलं, पण सगळं व्यर्थ. आता गेल्या कित्येक दिवसांपासून मी हेच रूटीन फॉलो करतो आहे, पण ना त्याची भेट होते आहे, ना संपर्क.! मध्यंतरी एक दोनदा त्याच्या घरी गेलो होतो, आता एके दिवशी थेट त्याच घर गाठायचं, असं मी ठरवलं. पण का कुणास ठाऊक, काही केल्या हे 'पल भर के लिये कोई हमें प्यार कर ले.., झूठा ही सही.!" हे गाणं मनातून जात नाहीये.!🎭

#आयुष्य_वगैरे 

#अडगळ 

किंमत

"सर, त्यादिवशी तिला तसं आनंदीत पाहून माझं मलाच काही कळत नव्हतं. सरतेशेवटी सगळं काही तिच्या मनासारखं झालं होतं. म्हणून रागारागाने मी तिच्या गळ्यातील माझ्या नावाचं मंगळसूत्र मागून घेण्याच्या विचारात होतो. पण तितक्यात माझ्या मनाला वाटून गेलं की, ज्याच्याकडे जी गोष्ट असते, त्याला त्या गोष्टीची किंमत नसते. आणि यात नवल असं काही नव्हतंच. जे तिच्या नशिबातच नव्हतं, ते तिला मिळालं होतं. पण हे सारं बहुतेक विधिलिखित होतं, आणि तेच घडलं.!"

कोर्टाच्या सुट्ट्या संपल्यापासून आमची अजून एकदाही भेट झाली नाही. पण आम्हा दोघांचं झालेलं हे शेवटचं बोलणं मला अजूनही आठवत आहे. त्यादिवशी त्याचा मूड नेमका कसा होता? ते मला काहीच कळलं नव्हतं. कधी रागीट, कधी आनंदी, कधी चिंताक्रांत, तर कधी निराश.‌ क्षणभरासाठी तर मला तो मनोरुग्ण वाटला, पण त्याची मनस्थिती बहुतेक फक्त तोच समजू शकत होता. ते म्हणतात ना, ज्याचं जळतं, त्यालाच कळतं.!

#आयुष्य_वगैरे 

#अडगळ 

#गोष्ट_छोटीशी_डोंगराएवढी 💔

नाही कुणाचे कुणी..

बाळा, ऐक माझं. हे social media वगैरे सगळं थोतांड आहे. ही तर फक्त एखाद्या आभासी जगात क्षणभर आपलं मन रमवायची साधनं. ही सगळी कलियुगाची माया आहे राजा. म्हणूनच तर माणूस जितीजागती माणसं सोडून यंत्राच्या नादी लागला आहे, त्यांनाच सर्वस्व समजू लागला आहे. बाळा, शेवटी सगळं काही वैयक्तीक स्वार्थापाशी येऊन थांबतं. आणि एक गोष्ट लक्षात घे, ज्यांना आपल्या सदेह अस्तित्वाचं कौतुक नाही, त्यांना या virtual विश्वात आपल्या असण्या नसण्याने फरक तरी काय पडणार.? राजा, म्हणून इथं जास्त गुंतू नकोस, फुलपाखरासारखा राहायचा प्रयत्न कर. ते नक्कीच जमेल तुला.!🎭

#आई_म्हणे 

#आयुष्य_वगैरे 

#अडगळ 💔

होय हिंदूच..

लहानपणी वाचनालयात गेलो की सर्वात आधी सामना वाचायचो. सामना हाती घेतला की नेहमीप्रमाणे माझी नजर सर्वात आधी 'ज्वलंत हिंदुत्वाचा पुरस्कार करणारे एकमेव मराठी दैनिक' या वाक्यावर स्थिरावायची. 

हिंदुत्व म्हणजे काय.? ते तेव्हाही माहीत नव्हतं, आणि आत्ताही माहीत नाहीये. हां पण एक मात्र तेव्हाही माहीत होतं, आणि आत्ताही माहीत आहे की मी #हिंदू आहे. बाळासाहेबांच्या निधनानंतर मी सामना वाचल्याचं आता मला आठवत नाही. पण माझ्यासाठी #हिंदुत्व म्हणजे बाळासाहेब होते, आणि नेहमीच राहणार.! 

किती ज्वलंत आणि जिवंत होते बाळासाहेबांचे विचार,

त्यांचा शब्द न शब्द होता हिंदुत्वाचा धगधगता अंगार.!🎭

#होय_हिंदूच 🙏🚩

(सौजन्य:- शरदबुवा महाराज मिरजकर)

स्वामिनी..

एकत्र राहून सतत खटके उडायचे, म्हणून दादा वहिनी वेगळं राहत होते. दादा भाड्याच्या खोलीत रहायला गेल्यापासून आता जवळपास ५ वर्षे व्हायला आली होती. आणि वेगवेगळे राहिल्यापासून भांडणतंटे कमी होऊन नात्यात गोडवा ही वाढू लागला होता. 

सगळं काही सुरळीत सुरू होतं. गेल्या काही वर्षांपासून दादा ज्या आनंदाच्या शोधात होता, तो आनंद आता त्याला खुणावत होता. वहिनीची डिलिव्हरी जवळ आली होती. तेव्हापासून आईवडिलांचं तिकडं येणं जाणं वाढलं होतं. पण घरातल्या सर्व भांडणांना आधीपासूनच मला दोषी धरण्यात आल्यामुळे मी मात्र तिकडे जातच नव्हतो. आईवडिलांच्याकडून दादा वहिनीची ख्यालीखुशाली जाणून घ्यायचो, बस्स इतकंच. शेवटी आपलं माणूस कुठे का असेना, सुखी असेल तर बस्स. आपल्याला आणि काय हवं.? 

आणि एकदाचा तो दिवस उजाडला. पहाटे पहाटे पप्पांना दादाचा फोन आला, आणि मी काका झालो. सगळं घर आनंदाने नाचू लागलं होतं. वहिनी आणि बाळं दोघेही सुखरूप होते. पण का कुणास ठाऊक, बाळाला काचेच्या पेटीत ठेवलं होतं. आईवडिलांना आभाळ ठेंगणं झालं होतं. एव्हाना छोट्या मोठ्या कामाने दमणारे आईबाबा दवाखान्यात धाव धाव धावत होते, पण त्यांच्या चेहऱ्यावर थकव्याची एक रेषही दिसत नव्हती. पण काही केल्या अजूनही मी दवाखान्यात पाऊल ठेवलं नव्हतं. का कुणास ठाऊक पण हिंमतच होत नव्हती. आता दोन तीन दिवस उलटले होते, तरीही बाळं अजूनही काचेच्या पेटीतच होतं. दररोज संध्याकाळी हसतखेळत घरी परतणारा आईवडिलांचा हसरा चेहरा हळूहळू चिंताक्रांत दिसू लागला होता. शेवटी न राहवून मी विचारलंच, तेव्हा आईनं रडत रडतच सांगितलं की, बाळाच्या डोक्यात खूप पाणी आहे. किती दिवस जगेल, काही सांगता येणार नाही. एक आठवडा, एक दिवस, एक महिना काहीच ठाउक नाही. बाळं जागेपणी एकसारखं फक्त रडतच असतं रे. इवलासा जीव तो, बोलणार तरी काय.? त्याचं दुखणं त्यालाच ठाऊक. माझ्या काळजात धस्स झालं, आणि काय बोलावं ते क्षणभर मला काही सुचेनासे झाले. अचानक दादा आणि वहिनीचा चेहरा डोळ्यासमोर दिसू लागला. डोळे पुसत पुसत मी आईवडिलांना इतकंच बोललो की, डिस्चार्ज मिळाला की वहिनीला इकडे घेऊन या.

 दिवसामागून दिवस जात होते. आता वहिनीला डिस्चार्ज मिळूनही महिना उलटला होता. पण वहिनी इकडे न येता, थेट भाड्याच्या खोलीतच गेली होती. आई दिवसभर तिकडे जायची, आणि दिवसभर तिथं थांबून संध्याकाळी इकडच्या घरी परतायची. संध्याकाळी घरी आल्यावर ही सर्वात आधी आई देवासमोर खूप वेळ बसलेली असायची. तिथं ती काहीच बोलायची नाही, पण डोळे मात्र एकसारखे वाहत असायचे. 

आता एक महिन्याची झाली होती ती. दादा स्वामीभक्त, म्हणून तो तिला 'स्वामिनी' अशी हाक मारत होता. मी दररोज संध्याकाळी आईकडून स्वामिनीची ख्यालीखुशाली विचारायचो, तेव्हा आई सांगायची की, खूप गोड आहे रे स्वामिनी. रूंद आणि भलंमोठं कपाळ, टपोरे डोळे, आणि गोरी गोरी पान वगैरे नाही हं ती. सेम टू सेम तिच्या बाबांवर गेली आहे. हे सगळं बोलत असतानाही आईला हुंदका आवरणं कठीण जायचं, आणि ती रडू लागायची. देवाला दोष देऊ लागायची. त्या एवढ्याश्या जीवाने तुझं काय वाईट केलं आहे रे. त्याला सोड, आणि मला उचल की रे. आईचा तो हंबरडा ऐकून क्षणभर सगळं काही थांबल्याचा भास व्हायचा. घर एकदम शांत असल्यावर जाणवणारी घड्याळाची टिकटिक ही बंद झाल्यासारखी वाटायची. आता सतत पडलेले चेहरे पाहून घराला स्मशान कळा आली होती. स्वामिनी जन्माला आल्यापासून आईवडिलांचं दादाच्या खोलीवर जाणं, आणि रात्री उशिरा परतणं, हे सुरूच होतं. मलासुद्धा स्वामिनीला पहायची, तिला मांडीवर घ्यायची, तिच्या डोक्यावरून हात फिरवायची, तिचे टपोरे डोळे पहायची, त्या डोळ्यांत स्वतःला पहायची, आणि तिला एक काका आहे, हे सांगायची खूप इच्छा झाली होती. पण काही केल्या अजूनही मी तिला पहायला, वा दादाला भेटायला गेलोच नव्हतो. 

नेहमीसारखा एक दिवस उजाडला. रात्री दादाच्या मांडीवर झोपलेली स्वामिनी सकाळी उठलीच नाही. भल्या पहाटेच स्वामिनी काहीच हालचाल करत नाहीये, म्हणून रडत रडतच दादाने पप्पांना फोन केला. मी अजूनही अंथरूणातच होतो. आईबाबा लगबगीने आहे तसे निघून गेले, आणि सात साडेसातच्या दरम्यान मला पप्पांचा रडत्या अवस्थेत फोन आला की, आपलं बाळं आपल्याला सोडून गेलं रे. माझे कान बधीर झाले. मी लागलीच आहे तसाच भावाची खोली गाठली. वहिनी दगड होऊन एका कोपऱ्यात बसली होती. माझं बाळं झोपलयं, उगाच दंगा करू नका, हे एकच वाक्य ती सतत बडबडत होती. दादा आणि पप्पा एकमेकांच्या गळ्यात पडून अक्षरशः लहान मुलासारखे रडत होते. मी वडिलांना इतकं रडताना कधीच पाहिलं नव्हतं. माझी आजी गेली, तेव्हा सुद्धा माझे वडील इतके रडले नव्हते. स्वामिनी माझ्या आईच्या मांडीवर पडून होती. तिचे डोळे अजूनही उघडेच होते. तिला नेमकं काय झालं असेल, ते मला कळतच नव्हतं. आई एकसारखी छाती बडवून घेत होती, आणि स्वामिनीच्या चेह-यावरून हात फिरवत होती. भल्या सकाळी त्या रडण्याच्या आवाजाने सगळी गल्ली गोळा झाली होती. जो तो काय झालंय याची चौकशी करत होता, आणि शेवटी अरे रे.. अशी हळहळ व्यक्त करून पुन्हा आपापल्या मार्गी निघून जात होता. मी आईजवळ जाऊन बसलो. तशी आई आणखीन जास्तच रडू लागली, आणि मग मीसुद्धा स्वामिनी... म्हणून टाहो फोडला. आईनं स्वामिनीला माझ्या मांडीवर दिलं. ते बघून वहिनी म्हणाल्या की, पिल्लू, कोण आलंय बघ. काका आलाय तुझा.‌ उठ पाहू. जागी हो झोपेतून. आई एकसारखी छाती बडवून घेतच होती, दादा आणि पप्पांच्या रडण्याचा आवाज आता वाढतच चालला होता, आणि मी एकसारखा स्वामिनीच्या डोळ्यात पाहत होतो. का कुणास ठाऊक, पण राहून राहून सारखं मला असं वाटत होतं की, बहुतेक फक्त आपल्या काकाला पहायलाच स्वामिनीने डोळे उघडे ठेवून आपला प्राण सोडला असावा. स्वामिनी डोळे उघडे ठेवून निपचित पडली असली, तरी तिचे टपोरे डोळे खूप प्रश्न विचारत होते. काका, तू इतके दिवस का आला नाहीस रे.? कित्ती वाट पाहिली मी तुझी. माझा मुक्काम फार दिवस नाहीये, हे माहीत असूनही तू लवकर का आला नाहीस रे.? काका, या छोट्या प्रवासात मी सर्वांना भेटले, पण तुला भेटायचं राहूनच गेलं रे..! 

मी जन्माला आल्यापासून हा असा प्रसंग पहिल्यांदा अनुभवत होतो. आपलं कुणीतरी आपल्याला कायमचं सोडून जाणं, म्हणजे काय, हे आत्ता लक्षात येत होतं. आता स्वामिनीला निरोप द्यायची वेळ जवळ आली होती. इतका वेळ एका कोपऱ्यात शांत बसलेली वहिनी अचानक धाय मोकलून रडू लागली. माझं बाळं घेऊन जाऊ नका, माझं बाळं मला द्या, तिचा तो काळीज पिळवटून टाकणारा आक्रोश आता सहन होत नव्हता. तितक्यात दादा माझ्या जवळ आला. आणि म्हणाला की, काय झालं रे हे.? मी आणि दादा एकमेकांसमोर मांडीला मांडी लावून रडत होतो, आणि स्वामिनी माझ्या मांडीवरून हे सगळं काही पाहत होती. तितक्यात स्वामिनी बोलल्याचा मला भास झाला. काका, किती मस्त वाटतंय रे तुम्हा दोघांना एकत्र पाहून. नेहमी असेच एकत्र रहा. मी पुन्हा येईनच.! ती फक्त मलाच भेटणं बाकी होतं, म्हणून तिला माझ्याच हाती सोपवलं होतं. स्वामिनीचा शेवटचा सगळा प्रवास माझ्या कुशीतच झाला. मी एकसारखा फक्त आणि फक्त तिच्या टपो-या डोळ्यात पाहत होतो, आणि का कुणास ठाऊक, मला त्यात एकच प्रश्न दिसत होता. काका, इतके दिवस तू का आला नाहीस रे.? कित्ती वाट पाहिली मी तुझी.!🎭

#आयुष्य_वगैरे 

#अडगळ 💔

#गोष्टी_नशीबाच्या 

आसू आणि हसू 🎭

आता सारं काही जवळपास संपल्यातच जमा होतं. तरीही का कुणास ठाऊक, पण त्यादिवशीच्या तुझ्या हसण्यामागचं कोडं काही केल्या मला सुटत नव्हतं. त्यादिवशी आपली कोर्टातील ती शेवटची तारीख होती. काही वर्षे का असेना, पण आपण सुखदुःखाचे क्षण एकत्र जगलेले होते. अशा ब-याच कडू गोड क्षणांची मी तिथं उजळणी करत बसलो होतो. त्यावेळी कधी अचानक मला खूप हसू यायचं, तर कधी आतल्या आत माझं मन हंबरडा फोडून रडायचं. पण सहज तुझ्याकडे नजर गेली की, मी‌ सगळं काही विसरून जायचो. आणि तेव्हा वाटायचं की हिला काहीच कसं काय वाटत नाहीये? इतक्या वर्षांचा आपला संसार आज शेवटच्या घटका मोजत असतानाही, ही बाई इतकी निर्विकार आणि हसतमुख कशी काय असू शकते? तो दिवस आणि त्यानंरचे काही दिवस असेच निघून गेले, पण त्या तुझ्या हसण्याचं गूढ मला काही केल्या अजूनही सुटत नव्हतं. आपले नंबर एकमेकांकडे सेव्ह असूनही मध्यंतरी बरीच वर्षे आपलं कसल्याही प्रकारचं बोलणं, वा साधा मेसेज ही नव्हता. तरीही एकदा तरी शेवटचं भेटावं आणि बोलावं म्हणून मी तुला आज इथं भेटायला बोलावलं आहे.

मी - (तिला वरपासून खालपर्यंत न्याहाळत) अगं, कशी आहेस.?

ती - (माझ्याकडे न बघताच) कशाला बोलावलं आहे आणि काय काम आहे ते पट्कन बोला, मला घाई आहे.

तिच्या बोलण्याकडे फारसं लक्ष नसलेला मी अजूनही तिला न्याहाळत होतो. आता तिची तब्येत आणखीन जास्तच खालावलेली दिसत होती. डोळ्यांच्या सभोवती डार्क सर्कल आणखी जास्त गडद वाटू लागले होते. शरीराची त्वचा अगदी हाडाला चिकटली होती. तितक्यात पुन्हा तिचा आवाज माझ्या कानावर आला, आणि मी भानावर आलो.

ती - काय ते पट्कन बोला की ओ. पावसाची शक्यता दिसते आहे.

मी - sorry sorry 

ती - बोला काय ते पट्कन...

मी - अगं, तसं बोलायचं तर खूप आहे. पण आता ज्या गोष्टींना काही अर्थच उरला नाही, त्यांची उगाच कशाला उजळणी. म्हणून मी मला जे काही विचारायचं आहे ते थेटच विचारतो. आणि आधीच सांगतो की ही आपली शेवटची भेट असेल.

ती - (माझ्याकडे न बघताच) तुम्ही बोलावलं, म्हणून मी आलीय. नाहीतर मला तरी कुठं तुमचं थोबाड पहायची हौस आहे.

मी - (मान हलवत स्वतःशीच हसलो.) अगं, त्यादिवशी कोर्टात तू इतकी हसत का होतीस गं.? तुझ्या हसण्याचा मला राग नाही, आनंदच आहे. तू नेहमीच हसत खेळत आनंदी रहा. पण खरंतर तो दिवस आपल्या कायमच्या ताटातुटीचा, तरीही तू कसं काय हसत होती गं.?

ती - काय ताटातूट? आपण एकत्र होतोच कधी? 

मी - अगं, असं का म्हणतेस. ५ वर्षे एकत्र होतो आपण. ब-यापैकी नेटका संसारही केलाय.

ती - (तिचा आवाज भलताच चढला होता) संसार.. कसला संसार.? ती फक्त एक तडजोड होती. आणि ती सुद्धा तुमच्यामुळे माझ्या वाट्याला आली होती.

मी - मला काहीच लक्षात येत नाहीये गं.

ती - तुम्हाला कधीच काहीच लक्षात आलं नाही इथंच तर सगळं चुकलं, नाहीतर कित्येक वर्षे आधीच आपला घटस्फोट झाला असता. मी, एक लहान बहीण, आणि तिच्या पेक्षा लहान एक भाऊ. मी माझ्या कुटुंबातील सगळ्यात मोठी. जन्मताच मी ह्रदयविकाराने त्रस्त आहे, हे माझ्या कुटुंबातील सर्वांना माहीत होतं. डॉक्टरांनी लहानपणातच शस्त्रक्रिया वगैरे शक्य आहे नाहीतर जगेल तेवढं जगेल, विषय सोडून द्या, असं स्पष्ट सांगितलं होतं. तरीही मी अजूनही जिवंत होतेच. माझ्या आजारपणामुळे मला सतत धाप लागायची. खाल्लेलं अंगाला लागत नसल्याने प्रकृती ही नाजूकच. तरीही मी लग्नाच्या वयाची झाल्यावर माझ्या आईवडिलांनी, आजोबांनी लग्नाचा रेटा लावला होता. स्थळं येत होती, जात होती, पण काही केल्या माझं लग्न जुळून येत नव्हतं. या ना त्या कारणास्तव मुलाकडचे मला नाकारत होते, पण ब-यापैकी मूळ कारण माझी अतिशय नाजूक शरीरयष्टी हेच होतं. या सगळ्या खटाटोपात माझी लहान बहीण ही कधी लग्नाच्या वयाची झाली, हे कुणाच्याही लक्षात आलं नाही. पण माझ्या आजोबांचा हट्ट होता की, आपल्या घरची सगळ्यात लाडकी असलेल्या मोठीचं जोपर्यंत लग्न होत नाही, तोवर दुसऱ्या कुणाच्या लग्नाचा विषय काढायचा नाही. आता मुलं बघायला सुरू होऊन ३ वर्षे व्हायला आली होती, पण अजूनही कुणीच मला पसंत करायला तयार नव्हतं. आणि एके दिवशी अचानक याच जून महिन्यात तुम्ही आणि तुमचे निवडक पाहुणे मिळून मला पहायला आला. किरकोळ गप्पा गोष्टी आणि चहापान झाल्यावर जाता जाता तुम्ही लगेचच होकार ही सांगून टाकला. माझ्या छोट्या भावाने आत येऊन मला ही बातमी सांगितल्यावर पहिल्या प्रथम मला विश्वासाच बसला नाही. पण जेव्हा आजोबांनी मला हाक मारली आणि पुन्हा एकदा आपल्या दोघांची उंची वगैरे डोळ्यांखालून घातली, तेव्हा मला वाटलं की खरंच, यंदा बहुतेक माझं लग्न ठरतंय. आपल्या दोघांची उंची जवळपास अगदी सेम टू सेम. उंची वगैरे तपासून पाहत असताना तुम्ही किती गंमतीने वावरत होता, आणि मी तुम्हाला पाहत पाहत विचार करत होते की, हे येडं बिडं आहे की काय.? की याला दृष्टीदोष आहे, म्हणून कमी दिसतं. पण तसं काहीच नव्हतं बहुतेक, अगदी डोळसपणे तुम्ही मला पसंत केलं होतं. त्यानंतर थोड्याच वेळात तुम्ही सर्वजण निघून गेलात आणि लगेचच दुस-याच दिवशी आपल्या लग्नाची तारीख ही ठरली. तसं मला आतल्या आत खूप guilty feel होत होतं. पण आईवडिल आणि आजोबांच्या शब्दांपुढे जायची हिंमत होत नव्हती. आजोबांनी सांगितलं होतं की, लग्नानंतर जमेल तितके दिवस ही गोष्ट लपवून ठेवायची. आणि जेव्हा कधी उघडकीस येईल तेव्हा पुढचं पुढे पाहू. आणि जरी विषय काही कमी जास्त झाला, तर थेट माहेरी निघून यायचं, असं आमचं ठरलं होतं. शेवटी एकदाचं लग्न झालं. जुलै महिना होता तो. माझ्या आईवडिलांच्या आणि आजोबांच्या चेह-यावर पसरलेला आनंद पाहून मला धन्य वाटत होतं. पण खोटेपणाने वागून तुमच्याशी बांधलेली ही लग्न गाठ किती दिवस टिकेल, याचीही काळजी वाटत होती. लग्नाच्या दिवशी, लग्नाच्या काही दिवस आधी आणि लग्नानंतर ही बहुतेक दोन अडीच महिने मी आजारी होते, ते माझ्या या ह्रदयविकारामुळेच. पण ती वेळही मी काहीतरी खोटं सांगून मारून नेली, आणि तुम्ही वा तुमच्या आईवडिलांनी याबाबत मला फार काही विचारणा केली नाही. अजूनही आठवतं मला, आपल्या बेडवर आपल्या मिलनाच्या आधी माझं आजारपण पार पडलं होतं. तरीही तुम्ही कधीच काही तक्रार केली नव्हती. नेहमीसारखं तुम्ही कामावर जायचा, अधेमध्ये फोन करून माझी चौकशी करायचा, रात्री झोपण्यापूर्वी बराच वेळ माझ्या डोक्यावर हात फिरवत रहायचा. सगळं काही अगदी सुरळीतपणे सुरू होतं. तुमच्या प्रेमळ वागण्याचं कधी कधी मला खूप नवल वाटायचं, तर कधी कधी खूप हसू यायचं. बायकोच्या प्रेमात इतकी वेडी असणारी माणसं आजवर मी फक्त टिव्हीवरच्या मालिकेतच पाहिली होती. तुम्हाला सगळ्या गोष्टींचं नवल वाटायचं आणि तुम्ही छोट्या छोट्या गोष्टी कधी कधी जीवाला खूप लावून घ्यायचा, तर कधी कधी अगदी छोट्या छोट्या गोष्टीत ही खूप आनंदी व्हायचा. कधी कधी तर तुमच्या माझ्याकडे पाहण्याचं मला खूप गूढ वाटायचं. आणि प्रश्न पडायचा की, हा माणूस आपल्यात नेमकं काय बरं शोधतो आहे.? पण अगदी शेवटपर्यंत माझा तो शोध अधूराच राहिला. अधेमधे सतत माझे आईवडील आणि आजोबा येऊन भेटून जायचे, आणि तुम्ही याबाबत कधी तक्रार केली नाही. आता आपल्या लग्नाला दोन वर्षे पूर्ण झाली होती. पण अजूनही आपल्या संसार वेलीवर फुल उमलले नव्हते. म्हणून मग आपण दोघांनी याबाबतीत दवाखाना वगैरे सुरू केला, आणि त्यात माझा ह्रदयविकार पहिल्यांदाच तुमच्या निदर्शनास आला. ही गोष्ट तुमच्या जीवाला खूप लागली होती. दररोज रात्री तुमचं रडणं माझ्यापासून लपलेलं नव्हतं. एकतर सर्जरी करावी लागणार होती, किंवा स्वतःच्या मुलाबाळाचा विचार सोडून, मूल दत्तक घ्यायला लागणार होतं. किंवा याची देही याची डोळा तुम्हाला मला मरताना पहावं लागणार होतं, आणि ते मरणही कधी येईल हे ही कुणालाही ठाऊक नव्हतं. पण इतकं सारं घडूनही तुम्हाला अजूनही मीच का हवी होती कुणास ठाऊक.? तुम्ही मुलाचा हट्ट सोडून, मूल दत्तक घ्यायला ही तयार झाला होता. माझ्या हार्ट सर्जरीचा हट्टही तुम्ही सोडला होता. मी जितकी काही जगेल, तितकं तुम्हाला माझ्याच सोबत का बरं रहायचं होतं, हे मला कळतच नव्हतं. पण आमचं मात्र सगळं ठरल्याप्रमाणे घडलं होतं आणि घडत ही होतं. लग्नानंतर काही वर्षांनी तुम्हाला माझ्या ह्रदयविकाराबद्दल कळल्यापासून माझा माहेरी जाण्याचा कल सतत वाढत चालला होता. तुमचा हसता खेळता स्वभाव विसरून तुम्हीही आता खूप चिडचिड करत होता. त्यातच आम्ही कोविडची संधी साधली, आणि तुमच्यावर खोटीनाटी कौटुंबिक हिंसाचाराची केस टाकून, चार पैसे आणि लग्नाचा खर्च उकळून तुमच्यापासून कायमचं मोकळं व्हायचं ठरवलं. तरीही तुमचं तुमच्या मित्रांना, लग्नातील मध्यस्थांना घेऊन माझ्या माहेरी येणं सुरूच होतं. आणि मी आहे तसं, आहे त्या परिस्थितीत सासरी यावं, हा तुमचा प्रयत्न होता. पण अगदी आधीच ठरल्याप्रमाणे माझ्या आजोबांनी तुमच्या या प्रयत्नांना यश येऊ दिलं नाही. आम्ही खटला दाखल केला, तशी लगेचच अंतरिम पोटगी ही सुरू झाली. तुमचं फार काही चाललं नाही आणि शेवटी आपला घटस्फोट झालाच.

मी - (एव्हाना मला गदगदून आलं होतं. फक्त हंबरडा फोडून रडायचं बाकी होतं.) तरीही स्वतःला सावरत मी तिला प्रश्न केला की, मला का फसवलं? पैसा मी पुन्हा कमवेन ही कदाचित पण माझ्या आयुष्यातील वाया गेलेली ही आठ नऊ वर्षे मी परत कशी आणू.?

ती - (चिडून, अगदी चढ्या आवाजात) आम्ही फसवलं? हे सगळं तुम्ही ओढवून घेतलं. यात आमचा काय दोष.? शेवटी तुमचं नशिब. आणि जरा चेहरा पाहून घ्या आरशात. मुर्ख तुम्ही आहात. तुम्हालाच लग्नाची घाई झाली होती. होकार सर्वात आधी तुम्ही कळविला होता, आम्ही नाही. आम्हाला सगळं काही माहीत होतं, आणि काय घडलं तर काय करायचं, हे सुद्धा आमचं ठरलेलं होतं. तुम्ही काळजीपूर्वक थोडा वेळ देऊन विचार करून निर्णय घेतला असता, तर मी तुमच्या गळ्यात पडलेच नसते. आणि तुमचा वर्तमान आणि भविष्य सगळं काही खूप चांगलं आणि वेगळं असतं.

मी - sorry.. माफ कर मला. मी खूप वेळ घेतला तुझा. मला माझं नेमकं काय चुकलं, हे चांगलंच लक्षात आलं आहे. तब्येतीची काळजी घे, आणि इथून पुढे मला भेटायचा प्रयत्न करू नकोस. इतकं बोलून मी लगेचच तिथून चालता झालो. तरीही माझ्या माघारी मला तिचा आवाज ऐकू येतच होता की, तुम्ही बोलावलं, म्हणून मी आलीय. नाहीतर मला तरी कुठं तुमचं थोबाड पहायची हौस आहे. आणि इथून पुढे मला फोन करायचं तर लांबच, साधा मेसेज करायचा ही विचार करू नका, आणि जमल्यास तुमचा चेहरा कधीच माझ्यासमोर घेऊन येऊ नका. कारण हे जग खूप छोटं आहे.!🎭

#आयुष्य_वगैरे 

#अडगळ 

#गोष्ट_छोटीशी_डोंगराएवढी 💔

नियती निमित्त..

एकत्र असा एकदाच प्रवास केला होता आपण, जेव्हा जोडीनं जोतिबाच्या दर्शनाला गेलो होतो. त्यानंतर कित्ती वर्षांनी, नाईलाजाने का असेना, पण आपण दोघे एकत्र प्रवास करत होतो. बसच्या उजव्या बाजूच्या सीटवर मी एकटाच बसलो होतो. तर बसच्या डाव्या बाजूच्या सीटवर तू आणि तुझी आई. बहुतेक नियतीला सुद्धा पुन्हा एकदा,‌ निदान एकदा तरी आपण एकत्र प्रवास करावा, असं मनोमन वाटत असावं. आज निकालाचा दिवस होता. कोर्टातील आज आपली शेवटची तारीख. आपण बहुतेक थोडीफार वर्षे तरी नेटका संसार केलाच. पण हळूहळू अगदी हातातल्या अशा वाटणा-या छोट्या छोट्या गोष्टी खूप मोठं स्वरूप धारण करत गेल्या, आणि मग त्या so called नियतीने वगैरे 'होत्याचं' पारं 'नव्हतं' करून टाकलं. बहुतेक टोकाचं पाऊल मीच उचललं होतं, पण माझी बाजू कुणीच कधीच समजून घेतली नव्हती. नेहमीच सगळं काही सावरत सावरत, स्वतःला आवरत मी सांभाळून वाटचाल करत आलो होतो. पण बहुतेक इथंच मी चुकलो. सर्वांनीच मला आणि माझ्या मताला गृहीत धरलं. कोर्टातही ना मला, ना तुला फार काही बोलूच दिलं नाही. फक्त हो किंवा नाही इतकंच बोलायची मुभा होती. बाकी सारं काम वकील लोकांनी थोडं खरं आणि बरचसं खोटं बोलून लिलया पार पाडलं, आणि ते आपल्या दोघांना तरी माहीत होतंच. तरीही अगदी शेवटपर्यंत आणि आत्ता या क्षणाला ही, मी सगळं काही मागे टाकून पुढे जाऊ इच्छित असताना, आता कुणालाही माझं हे वागणं अस्वीकार्य होतं. आता बहुधा मीच नको नकोसा झालो होतो. एक काळ असाही होता, जेव्हा 'यासम हाच' असा काहीसा होतो मी, सगळ्यांना आणि तुलाही हवाहवासा.! कित्ती दिवस झाले ना गं, माझ्या नजरेला नजर मिळवणं तर दूरच, तू माझ्याकडे नीट पाहिलं ही नाहीस. पण मी मात्र प्रत्येक तारखेला तुला डोळेभरून न्याहाळायचो, आणि आजारामुळे दिवसागणिक खंगत जाणाऱ्या तुझ्या प्रकृतीला पाहून आतल्या आत रडायचो. तू निदान एकदा तरी माझ्याकडं पहावं म्हणून धडपड करायचो. पण दुर्लक्षित राहणं हे बहुतेक माझ्या पाचवीलाच पुजलेलं होतं, आणि आत्ता ते सगळं काही तुला सांगून तसा काही उपयोग ही नव्हता.!🎭

#आयुष्य_वगैरे 

#अडगळ 

#गोष्ट_छोटीशी_डोंगराएवढी 💔

शोध सुखाचा...

इथं चुकीला माफी नाही राजा. हे कलियुग आहे. इथं karma अगदी instantly फिरून येतो. मान्य आहे की, आता वेळ निघून गेलेली आहे. पण आई वडील म्हणून आम्ही सुद्धा आयुष्याला पुरलेलो नाही रे. वाईट वाटून घेऊ नकोस, पण एक ना एक दिवस आम्ही सुद्धा अचानक निघून जाऊच.  तेव्हा आमच्या आठवणीत तू असाच कुढत जगणार आहेस काय.? आणि असं आमच्यामुळे, आमच्या काळजाच्या तुकड्याला झालेला त्रास आम्हाला आवडेल काय.? बाळा, आपल्या सगळ्यांचं आयुष्य हे एखाद्या स्टेशन प्रमाणे आहे. जिथं माणूस नावाच्या ट्रेन्स येत जात राहतात. आणि कुठलीही ट्रेन कधीही कायमस्वरूपी मुक्कामासाठी येतच नाही. आज ना उद्या, कधी ना कधी तिला जायचचं असतं. बाळा, येणा-या जाणाऱ्या ट्रेन्सच्या announcement च्या आठवणींच्या गर्दीत हरवलेलं हे स्टेशन, दिवसातला कित्तीतरी वेळ एकटं, रिकामचं असतं रे. म्हणून सांगतेय बाळा, काही गोष्टी जागच्या जागीच सोडून दिलेल्या ब-या असतात. मग त्या गोष्टी आपल्याला सुखावणा-या असतो वा दुखावणा-या.! बाळा, तू म्हणतोस त्याप्रमाणे नसणं वेगळं आणि असून नसणं वेगळं.! पण कधीतरी त्यापुढेही जाऊन विचार कर ना. असण्या नसण्या पलीकडे जाऊन, जे आहे ते जपणं खूप महत्त्वाचं आहे रे. आता अशा गोष्टींकडे तू तुझं लक्ष केंद्रित करायला हवं. हे कलियुग आहे, आणि इथं नेहमीच यंत्राच्या सानिध्यात राहून माणूस ही यंत्रवत बनत चाललाय. बाळा, या गर्दीत ना, तू तुझ्यासारखी माणसं शोध, जी नेहमीच विनाअट तुझ्यासाठी हजर आहेत, त्यांना जप. आणि तू सुध्दा नेहमीच त्यांच्यासाठी विनाअट हजर रहा. बाळा, जीव द्यायला एक कारण पुरेसं वाटतं आहे ना तुला. मग माझी एक गोष्ट ऐक, जगण्याची कारणं शोध. मला खात्री आहे की तू मरणं कायमस्वरूपी विसरून जाशील, आणि जेव्हा कधी मरण येईल, तेव्हा अगदी हसतमुखाने त्याला सामोरं जाशील.!🎭

#आयुष्य_वगैरे 

#अडगळ 💔

मांजा

बाळा, आता खूप उशीर झालाय. अगदी महत्वाची आणि मोक्याची वेळही तू कधीच गमावून बसला आहेस. आपल्या संपूर्ण आयुष्याला कलाटणी देईल असा निर्णय घेत असताना आधी खरंतर दहावेळा विचार करायचा असतो. पण अगदी लहानपणापासून तुझा हा आततायी स्वभाव, तुला आणि पर्यायाने संपूर्ण कुटुंबाला नेहमीच त्रासदायक ठरत आलाय. बाळा, मला मान्य आहे की, तुझ्या मनासारखं कधी घडलच नाही. आणि एक गोष्ट आम्ही घडवायला गेलो तर तिथंही तुझ्या नशीबाने तुला दगा दिला. आता जिथं नशीब आडवं येतं तिथं दोष द्यायचा तरी कुणाला.? आईबाप म्हणून तुझी ही अवस्था आम्हाला पाहवत नाही रे, पतंगाचा मांजा एकदा का हातातून निसटला की तो पतंग दिसेनसा होईपर्यंत आपण त्याला पाहत राहतो, पण इथं आमची अवस्था जरा वेगळीच झाली आहे रे. कारण मांजा तर हातातच आहे, पण पतंग मात्र नजरेला अजिबात दिसतच नाहीये. आणि हातातून मांजा सोडून द्यायची हिंमतही होत नाहीये. तो पतंग तू आहेस बाळा. आणि आता तू नेमका कुणापासून, कुठे पळतो आहेस, ते नेमकं तुझं तुलाही नीट माहीत नाहीये. बाळा, कित्ती जागा बदलणार आहेस.? जगाच्या पाठीवर कुठेही गेलास तरीही तुझा भूतकाळ आणि त्याच्याशी निगडीत आठवणी तुझा पिच्छा सोडणार नाहीत रे.!🎭

#अडगळ 💔

कलियुग..

काही दिवसांपूर्वी कामानिमित्त एका छोट्या गावात गेलो होतो.

काम वगैरे आवरून झाल्यावर बसची वाट पाहत स्टॅंडच्या बाजूला असलेल्या पारावरच्या कट्ट्यावर बसलो. जवळचं एक मोडकंतोडकं खोकं होतं. तिथं चहा, भडंग यांवर ताव मारत काही मध्यमवयीन माणसं जमली होती. तिथं जवळच मागच्या बाजूला गावच्या यात्रेतलं खास आकर्षण म्हणून असलेल्या तमाशाचं एक भलं मोठ्ठं फ्लेक्स उभं होतं. त्यावर अगदी खालच्या बाजूला, अगदी बारीक अक्षरात यात्रेतल्या सगळ्या कार्यक्रमाचं वेळापत्रक ही होतं. गावची बरीच लहानथोर मंडळी ते वाचण्यात मग्न होती.

तसा बस यायला अजून वेळ होता, म्हणून मी सुद्धा हळूच त्या खोक्याकडे सरकलो. एखादं जुनं खोडही तिथंच बाजूला जमीनीवर बसून बीडी फुंकण्यात मग्न होतं. नको वाटत असला तरीही बळजबरीने बीडीचा तो विशिष्ट वास नाकाला बिनशर्त पाठिंबा देतच होता, आणि नाकाला ही तो स्वीकारण्या शिवाय गत्यंतर नव्हते. एव्हाना मी दोन कप चहा ढोसला होता, आणि सोबत एक प्लेट भडंग ही संपवला होता. मस्त वाटलं. बाकी काही ठराविक गोष्टींच्या चवीला, विषेश म्हणजे त्या खेडेगावातील असतील, तर त्यांच्या चवीला तोडच नाही. आजही तसा उन्हाचा कडाका भरपूर होता, पण आजूबाजूला सगळा मोकळा आणि माळरानाचा परिसर असल्यामुळे 

हवा ब-यापैकी खेळती होती. त्या खोक्यात खूप उशीरा पासून सुरू असलेल्या रेडिओचा आवाज, त्या रेडिओला तरी ऐकू येत असेल की नाही, हा प्रश्न मला सतावत होता. आता बस येईपर्यंत कुठंतरी बुड टेकावं म्हणून मी तिथून निघणारच तितक्यात तिथं सुरू असलेल्या चर्चेने माझं पाय जागच्या जागी जमीनीवर रुतून बसलं, आणि मी ती चर्चा ऐकू लागलो.

भाऊच्या पहिल्या दोन बायका कशा मेल्या ते काय माहीत नाही, पण भाऊनं (गावच्या माजी झेडपी सदस्यानं) तिसरं लग्न केलं. आणि भाउच्या लग्नात बहुतांश पदवीधर, बेरोजगार, अविवाहित पोरं मंडळी झिंगून नाचली. मी क्षणभर त्या बोलण्यात हरवून गेलो होतो. तितक्यात तिथलं एक जुनं खोड बोलून गेलं की, हे कलियुग हाये लेकरांनो. मुबलक परमाणात पैका जवळ आसल तर कायबी होवू शकतं.!🎭

#आयुष्य_वगैरे 

#अडगळ 

#गावाकडच्या_गोष्टी 

सोन्याच्या थप्प्या...

एव्हाना शाळवाची मळणी वगैरे होऊन घरात पोत्यांच्या थप्प्या लागलेल्या असायच्या. आता पुन्हा रानं पावसाच्या प्रतीक्षेत आकाशाकडे तोंड करून उताणी पडलेली असायची. मे जून तर तसा आधीपासूनच शाळेला सुटट्यांचा. दोन टायम खायचं आणि दिवसभर गल्ली-बोळात, हायस्कूलच्या मैदानावर, दर्गाह मधल्या कबरीवर, शासकीय धान्य गोदामाच्या परिसरात, तर कधी तिथल्याच जवळच्या बाभळीच्या हगणदारीत फिरत रहायचं. तेव्हा मटका जोरात सुरू असायचा. गल्लीतल्या मुख्य चौकात काही वयोवृद्ध मंडळी आणि तरणीबांड मंडळी कायमच्याच ओपन-क्लोजमधे गुंतून असायची. कुठंतरी दाट सावली बघून एखादं टोळकं चटई पसरून टाईमपास म्हणून पत्त्यांचा डाव मांडून बसलेलं असायचं. एखादं तरूण पोरं आणि पोरगी आपापल्या उंब-यात थांबून, सर्वांची नजर चुकवून, एकमेकांकडे पाहत उभं राहिलेलं असायचं. माझी भिरभिरती नजर त्यांच्यावर पडली की ते क्षणभर बावचळून जायचे. काही निवडक सासवा एकत्र येऊन नेहमीप्रमाणे डोळ्यात पाणी आणून आपापलं रडगाणं लावून बसलेल्या असायच्या. घरी ब-यापैकी बाथरूम वगैरे असूनही काही बायका अगदी आपापल्या उंब-याशी बसूनच धुणं भांडी उरकत बसलेल्या असायच्या. त्यातल्या त्यात काळ्याभोर दगडावर दणादण आपटल्या जाणाऱ्या कपड्यांचा कोरस फारच विषेश वाटायचा, आणि एक आर रहमानचं एखादं गाणं आठवून जायचं. गल्लीतल्या एकमेव उघड्या गटाराचा दर्प नेहमीच गल्लीभर पसरलेला असायचा. मे महिन्याच्या अखेरीस उन्हाचा ताव तसा भलताच वाढलेला असायचा. अशावेळी पांडू लोहाराच्या घराजवळचा तो गुलमोहर आठवायचा आणि वाटायचं की एवढ्या उन्हातही हा इतक्या प्रसन्नतेने कसा काय फुलू शकतो.? जूनच्या अखेरीस संध्याकाळच्या वेळी हमखास पाऊस पडायचाच. जोरदार वारे, भलेमोठे टपोरे थेंब. तासाभरात सगळं कसं गारेगार होऊन जायचं. घरात शाळवाची पोती येऊन पडल्यापासून आता घर जरा अडचणीचं वाटायचं आणि आपल्या इनमिन चौकोनी कुटुंबासाठी वडिलांनी इतकी पोती भरून धान्य कशासाठी ठेवलं असेल, असा प्रश्न पडायचा. नंतर काही महिन्यांनी हळूहळू त्यातलं एकेक पोतं कमी होत जात, निवडक एक दोन पोतीच शिल्लक रहायची. त्यातलं ही १०-१५ किलो धान्य वडील कधी कधी पोत्यात घालून कुठंतरी घेऊन जायचे आणि परत येताना ते पोतं मोकळं असायचं आणि सोबतीला एखादी भाजीपाला अथवा किरकोळ किराणा याने भरलेली पिशवी असायची. एके दिवशी नेहेमीप्रमाणेच वडील असं जात असताना मी सुद्धा सोबत गेलो आणि मग मला घरातल्या त्या शाळवाच्या थप्प्यांचं मोल कळालं. शेती ब-यापैकी पावसावर अवलंबून असलेली. त्यामुळे वर्षाकाठी जे काही पीक येईल ते आणि ते विकून मिळणारा पैसा यातच वर्षभर उदरनिर्वाह चालवायचा. वडिलांच्या पगारात घरखर्च भागवताना होणारी ओढाताण कधी कधी थेट आईच्या गळ्यातील मंगळसूत्रापाशी जाऊनच संपायची. तेव्हा घरात एका कोपऱ्यात गुपचूप पडून असलेली ही धान्याची पोती मदतीला धावून यायची आणि त्यातलं किरकोळ १०-२० किलो विकून आमचा आणखीन एक आठवडा बाहेर पडायचा.!🎭

#आयुष्य_वगैरे 

#अडगळ 

#गंध_आठवणींचा 

आत्महत्या वगैरे..